Đảng Cộng sản Việt Nam họp đại hội bầu chọn lãnh đạo mới

Andreas Illmer
BBC News
25 tháng 1 2021, 13:42 +07
BBC

NGUỒN HÌNH ẢNH,OTHER
Tầng lớp cao cấp của chính trị của Việt Nam đang tập họp để lựa chọn lãnh đạo đất nước trong 5 năm tới trước bối cảnh cuộc chiến chống lại Covid-19 phần lớn thành công và nền kinh tế đang bùng nổ.
Ở hầu hết các quốc gia khác, thường đây sẽ là điều gì đó tương đương với một cuộc tổng tuyển cử.
Nhưng với Việt Nam có một chính phủ cộng sản, thì việc chọn lãnh đạo được thực hiện khác.
Hãy nghĩ về sân khấu chính trị được dàn dựng chặt chẽ mà người ta thấy tại các đại hội đảng của Trung Quốc hoặc Bắc Triều Tiên, và bạn sẽ có thể hình dung.
Việt Nam rất giống như vậy, mặc dù ở tầm cỡ nhỏ hơn một chút.
NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Việt Nam chuẩn bị cho đại hội đảng
Tại sao Việt Nam quan trọng?
Đất nước này là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất châu Á và là nền tảng của sự ổn định trong khu vực. Giống như Trung Quốc, nó về cơ bản là một cường quốc tư bản đang bùng nổ dưới lớp áo cộng sản.
Chính phủ đã thiết lập thành công quan hệ với cả Trung Quốc và Mỹ, đưa đất nước này vào một vị trí chiến lược rất tốt.
Về mặt kinh tế, Việt Nam có quan hệ tốt với cả hai siêu cường đó – và tranh chấp thương mại hiện tại giữa Bắc Kinh và Washington đã đưa nước này vào một vị thế thậm chí còn tốt hơn.
Nhiều công ty đa quốc gia hiện đang hoạt động tại Việt Nam, gồm cả những gã khổng lồ công nghệ toàn cầu như Apple và Samsung.
Đây cũng là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á đã giảm thiểu được thiệt hại kinh tế do Covid-19 gây ra và có tăng trưởng vừa phải trong năm qua.
NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Mặc dù mở cửa với phương Tây, Việt Nam vẫn là một chế độ độc tài
Về mặt quân sự, nước này cũng đang tế nhị bước ranh giới giữa Trung Quốc và Mỹ. Việt Nam đã từng có các cuộc chiến chống lại cả hai nhưng trong những năm gần đây, đặc biệt là mâu thuẫn với Bắc Kinh về các tuyên bố xung đột ở Biển Đông.
Việt Nam được quản lý như thế nào?
Không giống như Trung Quốc hay Triều Tiên, đất nước này không có một cường quốc nào đứng đầu. Có bốn chức vụ chính tạo thành tập thể lãnh đạo đất nước: Tổng Bí thư Đảng Cộng sản, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội.
Phiếu bầu cho bốn vị trí đó di chuyển lên trên theo một kim tự tháp. Cứ sau 5 năm, khoảng 1.600 đại biểu bầu khoảng 200 thành viên vào Ban Chấp hành Trung ương. Ủy ban Chấp hành Trung ương sau đó chọn bộ chính trị khoảng 20. Trong số đó, bốn chức vụ hàng đầu được đề cử.
Mặc dù điều này giống như một quá trình bầu cử dân chủ từ dưới lên, nhưng thường có sự điều động chính trị sâu rộng từ trước và các lựa chọn đã được xác định trước.
Đàn áp giới bất đồng chính kiến
Cũng như việc chuyển đổi quyền lực chính trị được kiểm soát và quản lý chặt chẽ, bất cứ điều gì được coi là chỉ trích nhà chức trách cũng vậy.
Điều đó không có gì mới ở Việt Nam – dù gì thì nó cũng là một nhà nước độc đảng không có tự do truyền thông thực sự.
Tuy nhiên, trong những tháng qua đã có một loạt đàn áp mới với những người bất đồng chính kiến. Tổ chức Ân xá Quốc tế và hãng tin Reuters đều cho biết.
NGUỒN HÌNH ẢNH,AFP
Vào tháng Giêng, ba nhà báo này đã bị kết án tù
Đầu tháng này, ba nhà báo tự do đã bị kết tội tuyên truyền chống nhà nước và nhận các mức án 11 và 15 năm tù. Sự kìm kẹp ngày càng tăng với giới bất đồng chính kiến này một phần có thể dựa vào một đơn vị mạng quân sự đặc biệt, được gọi là Lực lượng Đặc nhiệm 47, từ năm 2018 đã nhắm vào giới phổ biến những lời chỉ trích trên mạng.
“Hầu hết những người bị bắt là nhà văn và nhà hoạt động sử dụng mạng xã hội – đặc biệt là Facebook – làm nền tảng,” Nguyễn Khắc Giang, nhà nghiên cứu về Việt Nam tại Đại học Victoria, Wellington, giải thích.
“Tình hình sẽ trở nên khó khăn hơn với những người chỉ trích vì chính phủ dường như quyết tâm trấn áp bất kỳ dấu hiệu nào của hoạt động trực tuyến.”
Vậy ai sẽ cầm lái?
Trong bốn chức vụ hàng đầu, Tổng Bí thư là quan trọng nhất.
Hiện người đang giữ công việc đó là ông Nguyễn Phú Trọng 76 tuổi. Ông Trọng đang phục vụ nhiệm kỳ thứ hai sau khi được miễn tranh cử vì đã vượt quá giới hạn 65 tuổi.
Điều đó lẽ ra khiến ông không có khả năng tái tranh cử – nhưng cuối tuần qua, tên bốn người được bổ nhiệm đã bị rò rỉ và lan truyền rộng rãi trên các phương tiện truyền thông Việt Nam: ông Trọng sẽ ở lại nhiệm kỳ thứ ba.
Ông được biết đến với cuộc chiến chống tham nhũng “đốt lò” được phát động năm 2016, khiến nhiều quan chức cấp cao trong đó có một ủy viên Bộ Chính trị bị vào tù.
NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS
Ông Nguyễn Phú Trọng sắp có nhiệm kỳ thứ ba
Tuy nhiên, ngay cả một sự thay đổi lãnh đạo cũng khó có thể tạo ra bất kỳ thay đổi mạnh mẽ nào về hướng đi của Việt Nam. “Việt Nam là một chế độ chuyên chế được thể chế hóa cao – các quyết định chính được đưa ra dựa trên sự đồng thuận của tất cả các nhà lãnh đạo,” ông Nguyễn Khắc Giang giải thích.
 
”Điều khó xử của giới lãnh đạo cao niên trong xã hội trẻ”
Phân tích của Nguyễn Giang, BBC News Tiếng Việt
Đại hội lần thứ 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu bằng màn biểu dương lực lượng của cảnh sát chống bạo động tuần trước trên đường phố Hà Nội.
Tuy nhiên, không có mối đe dọa nghiêm trọng nào với đảng cầm quyền với 5 triệu thành viên dường như có toàn quyền kiểm soát tương lai của đất nước trong ít nhất 10-15 năm tới. Liệu nó có thể giữ cho những lý tưởng xã hội chủ nghĩa của mình tồn tại lâu dài hay không là điều vẫn còn phải xem xét.
Trong thập niên tới, quốc gia này có cơ hội tốt để duy trì nền kinh tế đang bùng nổ, có thể cạnh tranh với các quốc gia láng giềng. Nó đã quản lý đại dịch khá tốt, với nền kinh tế là một trong số ít những quốc gia có tốc độ tăng trưởng tích cực vào năm 2020.
Và ban lãnh đạo dường như hiểu điều đó.
Họ quyết tâm bám trụ dù tuổi đã cao. Điều này xảy ra bất chấp việc họ nói muốn tất cả các nghị sĩ mới cho quốc hội Việt Nam dưới 55 tuổi và nữ dưới 50. Có vẻ như họ muốn đảm bảo đất nước rồi sẽ có được một ban lãnh đạo trẻ hơn, sáng tạo hơn – nhưng hiện giờ thì chưa.
Những thách thức của Việt Nam là gì?
Ban lãnh đạo mới sẽ phải xem xét giai đoạn quan trọng trong 5 năm tới. Đại dịch toàn cầu dự kiến sẽ kéo phần lớn thế giới vào suy thoái và Việt Nam sẽ cố gắng duy trì tốc độ tăng trưởng của mình.
Chỉ vào cuối năm ngoái, mục tiêu tăng trưởng cho năm 2021 đã được đặt ra ở mức 6,5% đầy tham vọng. Vào năm 2020, tốc độ này đã giảm xuống còn 2,9%, mức thấp nhất trong hơn 30 năm – nhưng quốc gia này vẫn đang làm tốt hơn hầu hết các quốc gia còn lại trên thế giới.
Tăng trưởng chậm hơn năm ngoái tất nhiên phần lớn là do đại dịch và có vẻ như chắc chắn rằng sự tăng trưởng của năm 2021 sẽ lại bị kìm hãm bởi virus.
Việt Nam sẽ tiếp tục tìm kiếm sự cân bằng kinh tế và địa chính trị giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Lập trường hiếu chiến của Trung Quốc được cho là sẽ thúc đẩy Hà Nội tiếp tục hướng về Mỹ. Và nếu xung đột thương mại giữa Washington và Bắc Kinh tiếp tục, Việt Nam có khả năng cũng sẽ tiếp tục được lợi thế từ đó.
Tin liên quan

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: