Tết Mậu Thân: ‘Cái chết ám ảnh’ trước Dinh Độc Lập

BBC

BBC
Phóng viên BBC Julian Pettifer tường thuật dưới làn đạn ngay bên ngoài Dinh Độc Lập, Sài Gòn, hôm 31/1/1968
Tháng 1/1968 đánh dấu Cuộc chiến Việt Nam đi vào một bước ngoặt quan trọng.

Trong dịp Tết Mậu Thân, quân đội Bắc Việt cùng lực lượng Mặt trận Giải phóng bất ngờ tấn công đồng loạt trên nhiều tỉnh thành ở miền Nam, bao gồm cả Sài Gòn.

Phóng viên BBC Julian Pettifer khi đó vừa quay trở lại Việt Nam, đúng vào thời điểm đầu giờ sáng 31/1/1968, khi lực lượng Cộng sản tấn công trung tâm thủ đô VNCH.
Ông đã nhanh chóng tới một trong những điểm quan trọng nhất của thành phố, Dinh Độc Lập, nơi bị lực lượng biệt động Sài Gòn bất ngờ đánh vào.
“Khi đó tôi đang ngủ trong phòng khách sạn ở Sài Gòn,” Julian kể lại. “Điện thoại đổ chuông. Người quay phim của tôi, khi đó đang trú tại một khách sạn khác gần Dinh Độc Lập, báo rằng đang có nổ súng dữ dội bên ngoài Dinh Độc Lập.”
“Chúng tôi nhanh chóng cùng tới nơi, tìm được vị trí ở ngay bên ngoài cổng sau của Dinh Độc Lập.”
Hình chụp Tướng Melvin Zais (phải), từ Sư đoàn Không kỵ 101 của Thủy quân lục chiến Mỹ đón một binh sỹ vào tháng 10/1968
Năm 1968 đẫm máu: giao tranh còn tiếp tục sau Tết Mậu Thân nhiều tháng ở Nam Việt Nam. Hình chụp Tướng Melvin Zais (phải), từ Sư đoàn Không kỵ 101 của Thủy quân lục chiến Mỹ đón một binh sỹ vào tháng 10/1968
Đây là lần đầu tiên phía Cộng sản quyết định tấn công diện rộng tại các tỉnh thành và các địa điểm quân sự quan trọng, với mục đích tạo cú đòn chí tử cho chính quyền miền Nam, và tạo ra phong trào nổi dậy rộng khắp.
Miền Bắc quyết tâm thực hiện một kế hoạch mang nhiều rủi ro, dựa nhiều vào yếu tố bất ngờ.
Dịp nghỉ Tết, vốn thường là thời gian hưu chiến, được chọn làm thời điểm tấn công.
Tính đến thời điểm đó, Mỹ đã triển khai nửa triệu quân tại Việt Nam. Người dân Mỹ được nói rằng Mỹ đang giành chiến thắng.
Do vậy, khi các cuộc tấn công nổ ra, nó thực sự gây chấn động dư luận.
Chỉ riêng tại Sài Gòn, Việt Cộng tấn công Tòa Đại sứ Mỹ vừa mới xây xong, sân bay Tân Sơn Nhất, chiếm quyền kiểm soát đài phát thanh thành phố, và đánh vào Dinh Độc Lập, nơi phóng viên BBC Pettifer có mặt.

Giao tranh bên ngoài Dinh Độc Lập

“Hai bên đấu súng. Ba người Việt Cộng bị bắn chết, số còn lại chạy vào ẩn nấp tại tòa nhà có vẻ như là một khách sạn vừa xây xong,” phóng viên Julian Pettifer tường thuật từ bên ngoài Dinh Độc Lập hôm 2 Tết.
Nhóm của Pettifer khi đó đứng phía sau rặng cây, không thể di chuyển đi đâu. Ngay gần đó, một chiếc xe jeep quân sự của Mỹ nằm chắn, người tài xế đã tử vong do trúng đạn.
“Xác người tài xế nằm cách chỗ chúng tôi chừng 4, 5 mét. Mỗi khi nhìn qua hướng đó, tôi lại thấy gương mặt người Mỹ đó, còn trẻ măng, tóc đỏ, gặp kính trôi xuống bên dưới mũi.”
“Đến bây giờ tôi vẫn hình dung ra được gương mặt đó. Nó ám ảnh tôi suốt cả cuộc đời,” Julian nói với BBC trong dịp kỷ niệm 50 năm trận Tết Mậu Thân.
“Tình hình khi đó rất hỗn loạn. Có các lực lượng lính Mỹ, cảnh sát Việt Nam Cộng hòa, có binh lính Việt Nam Cộng hòa. Có vẻ như không có ai đứng ra chỉ huy hết. Súng nổ khắp nơi.”
“Tổng số 35 tỉnh thành bị đồng loạt tấn công trong đêm hôm đó và những ngày tiếp theo. Riêng ở Sài Gòn, có cả ngàn vụ tấn công nổ ra ở các địa điểm khác nhau trong thành phố. Nhưng việc Tòa Đại sứ Hoa Kỳ vừa được xây xong cũng bị tấn công đã gây sốc.”
Central Press / Getty
Những người lính Việt Cộng cùng vũ khí bị bắt giữ sau khi đầu hàng tại Sài Gòn. Hình chụp hôm 15/2/1968

Bước ngoặt của cuộc chiến

Tướng Mỹ William Westmoreland, người chịu trách nhiệm chỉ huy lực lượng quân đội Mỹ tại Việt Nam, giận dữ: “Kẻ thù đã dối trá, lợi dụng tấn công vào thời điểm hưu chiến trong dịp nghỉ Tết, nhằm tạo mức phá hoại tối đa ở Nam Việt Nam.”
Ông cáo buộc đối phương là dối trá, nhưng trong chiến tranh, dối trá là chuyện vẫn thường xảy ra.
Tuy nhiên, lực lượng Bắc Việt và Mặt trận Giải phóng cũng thiệt hại nặng nề do hỏa lực áp đảo của Mỹ.
Trong ngày tiếp theo, giao tranh vẫn xảy ra ác liệt tại khu vực Sài Gòn-Chợ Lớn.
Cuộc tấn công ở hầu hết các tỉnh thành chỉ kéo dài trong vài ngày. Riêng ở Huế, chiến trận tại khu vực Thành Nội kéo dài tới ba tuần.
Cuối cùng, lực lượng cộng sản bị đẩy lui và chịu tổn thất nặng nề, mất hàng chục ngàn quân. Quân đội Việt Nam Cộng hòa vẫn đứng vững.
Cuộc tấn công không thành công về mặt quân sự, và đã không diễn ra phong trào nổi dậy rộng khắp như mong đợi của miền Bắc.
Tuy nhiên, đó vẫn là một thắng lợi cho phe cộng sản. Nó làm công chúng Mỹ thay đổi quan điểm đối với cuộc chiến.
“Những hình ảnh về cuộc giao tranh được phát đi trên truyền hình tại Mỹ đã làm thay đổi cục diện cuộc chiến, không ai nghi ngờ gì về điều đó,” phóng viên Julian Pettifer nói.
“Chỉ mới một vài tuần trước, dân chúng được nói rằng ‘chúng ta đang chiến thắng’ – thực sự đó là chuyện gây sốc. Đó là lúc người dân Mỹ bắt đầu tin rằng họ đang bị chính phủ và quân đội Mỹ lừa dối. Chuyện giành được chiến thắng trở thành điều không thể.”
Nội dung câu chuyện với ông Julian Pettifer, hiện đã nghỉ hưu tại Anh, đã có trên chương trình của BBC World Service nhân 50 năm trận Tết Mậu Thân.
BBC sẽ tiếp tục đăng tải các bài về chủ đề trận Mậu Thân 1968 xảy ra 50 năm về trước.

3 bình luận

  1. Nhiều năm qua, các thế lực thù địch không ngừng dùng mọi luận điệu để xuyên tạc, bóp méo sự thật về thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
    🌎 Nhà sử học Mỹ Gabriel Kolko trong tác phẩm “Giải phẫu một cuộc chiến tranh” xuất bản tại New York năm 1985, đánh giá: “Cuộc tiến công Xuân Mậu Thân 1968 là sự kiện quan trọng nhất và phức tạp nhất của chiến tranh Việt Nam”. Theo ông: Với Xuân Mậu Thân 1968, “Việt Nam đã trở thành cuộc chiến tranh nước ngoài đầu tiên của Mỹ kể từ năm 1882 đã gây ra cuộc khủng hoảng xã hội, nội bộ sâu sắc và một sự phân hóa về chính trị”.
    🌎 Còn tướng Maxwell D. Taylor – cựu đại sứ Mỹ ở Sài Gòn, sau về làm cố vấn đặc biệt của Tổng thống Giôn-xơn, trong hồi ký “Thanh gươm và lưỡi cày” – xuất bản tại New York năm 1972 đã thừa nhận: “Ngày 31-1-1968, quân địch (tức quân giải phóng) tiến công và chỉ trong vòng 2 ngày họ đã tiến vào 5 đô thị lớn, 39 tỉnh lỵ và nhiều thành phố. Những trận tiến công của họ đã được báo chí Mỹ tường thuật dưới dạng những hàng tít lớn được chiếu trên các màn ảnh vô tuyến truyền hình và đã làm cho phần lớn dân chúng Mỹ và một số quan chức kinh hoàng. Sự hoàn hồn đó mãi mãi không bao giờ được khôi phục lại hoàn toàn”.
    🌎 Hãng thông tấn Reuters của Anh ngày 5-2-1968 thống kê: “Mỹ có đến nửa triệu quân ở Nam Việt Nam, đã mất 13 năm và đã tiêu mỗi ngày 60 triệu đô la mà vẫn không bảo vệ được một tấc đất vuông nào ở miền Nam Việt Nam cả”.
    ———
    🌎 Một tháng sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tướng Oétmolen, Tổng chỉ huy quân Mỹ ở miền Nam bị cách chức, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara từ chức.
    🌎 Ngày 31/3/1968, Tổng thống Mỹ Johnson phải tuyên bố ba điểm: Đơn phương ngừng đánh phá miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra; chấp nhận đàm phán với ta tại Hội nghị Pari; không ra tranh cử Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ hai… Đây là sự thừa nhận đầu tiên nhưng đầy đủ nhất về sự phá sản của chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ – chiến lược chiến tranh quan trọng nhất được Mỹ công phu chuẩn bị và đánh giá cao trong chiến lược toàn cầu “Phản ứng linh hoạt” của Mỹ trong thập niên 60 của thế kỷ XX.
    🌎 Đến tháng 5/1968, Mỹ phải bắt đầu khởi động quá trình đàm phán với ta về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.
    Như vậy Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu thân 1968 đã nhận diện được sự thật.

  2. Có một số người cho rằng “Mậu Thân 1968 là do Lê Duẩn chỉ đạo thực hiện chứ không phải là ý của Bác. Lê Duẩn đưa Bác Hồ đi Trung Quốc chữa bệnh để dễ bề thực hiện Mậu Thân”. Thế nhưng cứ liệu lịch sử cho thấy rất rõ sự sai trái của quan điểm này. Sự thật là Bác Hồ đã trực tiếp chỉ đạo cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
    Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, chiến trường Trị Thiên Huế cùng với Sài Gòn – Gia Định là chiến trường trọng điểm của toàn miền Nam, mà Huế là trọng điểm của trọng điểm, nơi đọ sức khốc liệt giữa ta và địch, nơi có khả năng phối hợp với các chiến trường khác đưa cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc giành thắng lợi.
    Cùng với toàn miền Nam, Huế đã nổi lên là một chiến trường xuất sắc nhất, làm chủ 26 ngày đêm, góp phần vào thắng lợi chung, làm phá sản chiến lược “chiến tranh cục bộ”, kéo Mỹ phải xuống thang chiến tranh, buộc Mỹ phải đơn phương ngừng ném bom miền Bắc (từ vĩ tuyến 20 trở ra), phải chấp nhận ngồi đàm phán với ta về việc lập lại hòa bình ở Việt Nam.
    Chính vì thua đau trên mặt trận này mà nhiều năm nay Mỹ ngụy không ngừng tung tin ngụy tạo về “Thảm sát Mậu Thân Huế” hòng che mờ những thắng lợi của quân và dân Việt nam.

  3. Ngày nay, “gác lại quá khứ, vượt qua khác biệt, phát huy tương đồng, hướng tới tương lai” đang là phương châm có tính chỉ đạo để Việt Nam và Mỹ xây dựng quan hệ đối tác toàn diện phát triển sâu rộng, hiệu quả. Đáng tiếc là trong bối cảnh đó, vẫn có người “khơi lại quá khứ” để biện hộ cho thất bại, hạ thấp sự nghiệp chính nghĩa của Việt Nam. Nhiều người Mỹ đã không thể tin một trận đánh mà Mỹ và đồng minh có ưu thế vượt trội lại có thể thua. Như theo Hồ sơ 16.105 Tình hình quân sự năm 1967 của “phủ thủ tướng Việt Nam Cộng hòa” đến cuối năm 1967, quân số của Mỹ và đồng minh ở miền nam Việt Nam gồm 1.333.546 người, hơn 2.000 máy bay, 3.300 trực thăng các loại, 267 tàu chiến cỡ lớn, hơn 1.500 tàu xuồng tuần tra cỡ nhỏ. Trong khi đó, theo Tài liệu số 790 của Trung tâm lưu trữ -Bộ Quốc phòng Việt Nam, thì đầu năm 1968 ở miền nam, lực lượng quân sự của cách mạng tổng cộng 277.000 người, và hoàn toàn không có không quân, hải quân. Các con số cho thấy khi Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 nổ ra, Mỹ và đồng minh áp đảo về quân số, vũ khí, phương tiện quân sự. Vì thế, người coi chiến trường là nơi quyết định một cuộc chiến tranh và lại không quan tâm vấn đề có tính nguyên tắc xuyên suốt trong chiến lược của cách mạng Việt Nam là luôn kết hợp hữu cơ, linh hoạt giữa chính trị, quân sự, ngoại giao,… sẽ không thể hiểu tại sao lại thất bại.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: