Thư Cho Con: 42 Năm Quốc Hận Formosa – Cây Đinh Đóng Trên Quan Tài Chôn CSVN

 
Giáo Già
(Đại Gia đình Nguyễn Ngọc Huy)

Ngày 16 tháng 4 năm 2017

H,
https://i2.wp.com/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2017/04/VN-Ha-Tinh-co-vang_1.jpg?resize=696%2C438Tin được loan đi ngày 9-4-2017 trên các cơ quan truyền thông, đặc biệt là các mạng xã hội, cho biết có khoảng 300 người dân xã Kỳ Hà, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, lại có thêm một cuộc biểu tình nữa. Nhưng đây là lần đầu tiên người ta thấy dân chúng địa phương đi biểu tình với cờ vàng ba sọc đỏ của VNCH ngày trước [xem Hình: Cắt từ clip].

 

Cuộc biểu tình vây nhà chủ tịch xã; và chỉ vài giờ sau khi xuất hiện lá cờ vàng 3 sọc đỏ được gần 3,000 người chuyển đi tới các trang facebook khác.

 

Đoàn biểu tình đi ra biển, ra cánh đồng làm muối, để cho mọi người thấy thảm cảnh vẫn còn đang diễn ra, người dân nơi đây vẫn khốn khó trong cuộc sống dù thảm họa xảy ra từ một năm trước. Sau đó họ đã kéo về trước nhà chủ tịch xã Kỳ Hà để yêu cầu nhà cầm quyền bồi thường thỏa đáng cho dân.

 

Còn nhớ, 3 ngày trước, chiều 6-4-2017, khoảng 3,000 người thuộc các vùng phụ cận Vũng Áng, Kỳ Anh, Hà Tĩnh, biểu tình tưởng niệm một năm Formosa đầu độc biển miền Trung (Xem Hình].

người dân tụ tập

Theo hãng tin Reuters, nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra ngày 06/04/2017 tại một số nơi dọc theo bờ biển Việt Nam để đánh dấu một năm thảm họa Formosa, khi một nhà máy thép của Việt Nam xả chất thải độc hại ra biển, gây tổn hại khủng khiếp cho môi trường và sinh kế của người dân.

 

Theo Reuters, nhiều người dân ở các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, và Quảng Bình, dưới sự hướng dẫn của các nhóm Công Giáo, đã tổ chức các cuộc biểu tình trên đất liền và trên thuyền, nhằm bày tỏ thái độ phẫn nộ trước cách giải quyết vụ việc của tập đoàn Formosa và chính quyền CS Việt Nam. Nhiều bức ảnh và video đăng trên facebook cho thấy những người biểu tình mang theo các biểu ngữ với các nội dung như “Ai đã rước Formosa về đây để đầu độc Việt Nam?”, hay là “Chính phủ lấy tiền, người dân lãnh họa”. Theo một nhà hoạt động được Reuters trích dẫn, thì tại một khu vực, “ngư dân đã đưa thuyền ra biển để tổ chức một cuộc biểu tinh để không bị chính quyền địa phương trấn áp”. Chính quyền hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh đã không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters.

 

Mấy ngày trước đó, hôm 3/4, hàng ngàn người tụ tập tại Ủy ban Nhân dân huyện Lộc Hà, yêu cầu chính quyền địa phương trả lời việc uy hiếp dân trong những ngày gần đây, và đòi bồi thường thiệt hại vì Formosa. Những người biểu tình gồm hai xã Thạch Bằng và Thạch Kim, và người dân các vùng lận cận. Họ cầm băng rôn với khẩu hiệu “Phản đối Công an Lộc Hà nổ súng, đàn áp dân” và “Lẽ nào vì Formosa mà giết dân thật sao?” Có mặt tại chỗ, nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền cho BBC biết người dân bắt đầu tụ tập từ 8 giờ sáng và đã vào bên trong trụ sở Uỷ ban, nhưng chính quyền không cử người ra tiếp.

 

Anh Hanh, một ngư dân ở Hà Tĩnh, ngày 3-4-2017, cho Lan Hương, phóng viên RFA, biết lý do anh tham gia vào các cuộc biểu tình phản đối Formosa: “Cái thôi thúc lớn nhất là sự sống còn của tôi, và gia đình tôi. Tôi là chủ gia đình, với 9 người con và vợ tôi. Tôi muốn con cháu tôi được sống. Những đứa cháu tôi nhìn cặp mắt chúng nó thơ ngây. Tôi rất thương chúng nó vì Formosa xả thải như thế này tương lai của con cháu tôi không còn. Tôi bây giờ hơn năm chục tuổi rồi, tôi không còn tiếc nữa, nhưng tôi thấy thương tiếc cho con cháu tôi. Chỉ vì những lý do như thế nên chúng tôi buộc phải đi biểu tình”.

 

Ngoài ra, anh Peter Trần Sáng, một người nhiều lần xuống đường biểu tình cùng người dân, cho đài RFA biết thực tế mà anh nắm được: “Những người được nhận [tiền bồi thường] đó thì có những người là bà con của lãnh đạo xã, nhà cầm quyền, họ không phải là người đi đánh bắt cá, họ chỉ bán cá ở ngoài chợ. Rồi họ cũng đổi nghề nghiệp để lấy số tiền bồi thường đó. Còn những người đi đánh cá thì không được nhận bồi thường… Họ thấy sự trắng trợn của nhà cầm quyền…”

Người biểu tình huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, biểu tình và tràn vào chiếm Ủy ban Nhân dân huyện Hà Tĩnh trong vài giờ đồng hồ vào sáng ngày 3 tháng 4.

Hầu hết các cuộc biểu tình diễn ra một cách ôn hòa, nhưng đều bị lực lượng chức năng, hoặc những người mặc thường phục mà dân cho là công an, đàn áp, bắt bớ, thậm chí là đánh đập hoặc tìm đủ mọi cách để ngăn chặn. Ngay tại cuộc biểu tình hôm 21/3 của người dân Kỳ Anh, công an, cảnh sát cơ động đã sử dụng các công cụ hỗ trợ để đánh vào người biểu tình, bất kể người lớn hay trẻ nhỏ, phụ nữ hay đàn ông. Lực lượng mặc thường phục còn âm thầm tách từng người để hành hung, rồi bắt giữ. Rồi sử dụng các công cụ như dùi cui, hơi cay, lựu đạn cay, để đàn áp dân chúng. Nhiều người bị đánh tới mức ngất xỉu phải nhập viện [Xem hình Facebook Bạch Hồng Quyền]

 

Mặc dầu bị công an đàn áp dã man, nhưng người dân vẫn không sợ. Điển hình là Anh Lê Nhàn, ở Vinh, một người tham gia đi khiếu kiện Formosa, kể lại sự việc bị công an bắt và hành hung: “Họ nhận được lệnh đánh cho dã man làm sao cho hết đi được, đặc biệt là đánh vào chân và đầu gối. Hai người hai bên hai cái dùi cui, cứ thế họ đánh đập. Em chỉ biết co chân lên che ngực, lấy tay ôm đầu và chịu đòn như thế. Khoảng 10 phút họ mới dừng tay… Họ đi một lúc rồi quay lại lấy điện thoại của em và đánh 1 trận nữa. Họ cứ đè đầu mà đánh, em chỉ biết dùng tay che đầu. Họ đánh dã man lắm. Khoảng 30 phút sau họ chuyển em sang 1 cái xe thùng khác và đánh đập tiếp… Họ đánh thì em ôm đầu, họ bảo che chỗ nào thì đánh chỗ đấy. Về sau họ thả tất cả anh em ra, còn em thì họ giữ lại. Sau họ cho vào đồn công an của trạm cảnh sát giao thông. Ở đó em tiếp tục bị đánh đập tiếp. Gần tối thì công an huyện Đông Thành xuống và đánh tiếp.”

 

Phần linh mục Đặng Hữu Nam, quản xứ Phú Yên ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, cho đài RFA biết sẽ không có bất cứ điều gì có thể làm chùn bước chân ông trên con đường đi tìm sự công bằng cho người dân, đòi lại biển sạch, môi trường trong lành cho con cháu mai sau. Ông nói: “Chúng tôi muốn nhắn gửi nhà cầm quyền rằng chúng tôi sẽ tiếp tục khởi kiện để đòi công bằng và thực thi quyền pháp lý của mình. Nếu nhà cầm quyền tiếp tục ngăn cản chúng tôi chẳng hạn như không cho chúng tôi thuê xe, cấm cản chúng tôi thì chúng tôi sẽ đi bộ. Chúng tôi cũng muốn nhắn với nhà cầm quyền rằng để tránh bị đàn áp, vu khống là gây sự, bạo loạn, chúng tôi sẽ tự trói tay của mình để đi bộ đến tòa nạp đơn…”

 

Mới đây, trưa ngày 13/4, một số người dân Kỳ Anh (Hà Tĩnh) phát hiện nhiều xác cá chết đang phân hủy trôi dạt vào bờ biển thôn Hải Phong, xã Kỳ Lợi. Tin cho hay, cá chết nằm rải rác ven bờ bốc mùi hôi thối, mắc cạn trên bãi cát dài khoảng 1 km. Trong khi trước đó, ngày 20-2-2017, tin được đưa lên đài BBC cho biết “Trong những ngày qua, dư luận xôn xao về hiện tượng một dải nước màu đỏ đục xuất hiện vào sáng 18/2 tại khu vực cảng Sơn Dương, thuộc công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh. Hôm 20/2, BBC đã liên hệ qua điện thoại với ông Dương Tất Thắng, Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Hà Tĩnh đồng thời là Trưởng ban Khu kinh tế Hà Tĩnh, nhưng ông từ chối bình luận. Nhưng ông Lê Xuân Thế, một ngư dân sống cách vùng biển Vũng Áng 3km, nói với BBC ông đi biển tới nay đã hơn 50 năm nhưng “chưa bao giờ thấy hiện tượng dải nước đỏ trên biển”. Đồng thời, trên mạng xã hội xuất hiện một video clip quay dòng nước màu đỏ chảy ra từ một miệng cống xuống biển.

 

Ông Nguyễn Đình Lộc, một người dân khác trong vùng cũng cho biết: “Vệt nước đó kéo dài mười mấy cây số, chảy từ cảng Sơn Dương, khu vực của Formosa đổ về… Dọc theo dải nước đó, xuất hiện nhiều cá chết.” Ông cũng cho hay đã liên hệ với Sở Tài Nguyên Môi Trường, Bộ Tài Nguyên Môi Trường, và UBND Thị xã Kỳ Anh, nhưng “không thấy cơ quan chức năng nào xuống làm việc.”

 

Biển đã sạch, tôm cá đã hồi sinh, thủy hải sản đã an toàn, vệt nước đỏ mang lại điềm lành, ngư dân trúng đậm mẻ cá hàng tỷ…; đấy chính là những gì mà quan chức cộng sản khẳng định thông qua báo chí của CSVN, trong những tháng ngày gần đây; nhưng thực tế lại cho thấy ngư dân vùng bị ảnh hưởng do thảm họa môi trường biển vẫn không dám xuống biển để tắm, vẫn không dám ăn cá ở vùng bị nhiễm độc, bởi đã có nhiều cái chết do ngộ độc, từ cá sau màn diễn tắm biển và ăn cá của quan chức cộng sản. Không chỉ người dân miền Trung không dám dùng hải sản mà người dân cả nước cũng luôn mang tâm trạng bất an khi sử dụng thủy hải sản để chế biến thức ăn; vì sự ô nhiễm ấy ngày một khủng khiếp bởi sự thờ ơ, vô cảm, dối trá, và vô trách nhiệm của nhà cầm quyền cộng sản.

 

Đồng hành với các cuộc biểu tinh, một cuộc diễn hành xe đạp tưởng niệm một năm thảm họa môi trường Formosa, do Green Trees, một nhóm hoạt động vì môi trường trong nước, tổ chức, đã bị chính quyền CSVN cản trở. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn – một thành viên của Green Trees, nhóm này dự định tổ chức cuộc tuần hành đạp xe từ 9 giờ sáng Chủ nhật, 9-4, đi từ trụ sở Bộ Tài Nguyên và Môi trường đến Văn phòng Quốc Hội. “Mục tiêu của buổi tuần hành là để thúc đẩy việc xử lý giải quyết thảm họa môi trường do Formosa gây ra,” ông Tuấn nói; “nhưng buổi tuần hành đã thất bại. Chỉ có rất ít người xuất hiện ở điểm hẹn gặp” vì gần như tất cả những gương mặt từng xuống đường tham gia các cuộc biểu tình diễu hành trước đây đều bị chặn cả. Sau khi kế hoạch tuần hành buổi sáng không thành công, nhóm vẫn dự định tập họp vào buổi chiều tại một địa điểm khác; nhưng “Chúng tôi chưa kịp đến địa điểm mới thì an ninh họ đã phục sẵn ở đó. Có thể là một người trong nhóm không đáng tin cậy hoặc một số người bị bắt từ sáng, thông tin trên điện thoại của họ đã không được bảo mật.” Ông Tuấn và một số người khác bị đưa lên đồn công an, bị lấy điện thoại.

 

Phần nhà báo Đoan Trang thì trong bài viết “Kể chuyện xô xát trong đồn công an”; cô nói: “Sáng 9/4/2017, cuộc diễu hành bằng xe đạp ở Hà Nội để tưởng niệm một năm sự kiện cá chết hàng loạt bị công an “triệt phá”. Tôi chẳng tổ chức, cũng không đi được xe đạp, nhưng vẫn hân hạnh được anh em an ninh từ Bộ, tới Thành phố, tới quận, đến tận nhà đưa về đồn… Ở đồn, họ đưa tôi vào phòng hội trường rồi bảo: “Ngồi yên đấy!” Đoạn bỏ ra ngoài và đóng cửa lại… an ninh xông vào bẻ tay và giật máy nghe nhạc, làm đứt tung cả tai nghe – họ sợ bị ghi âm… Nhân viên an ninh nhiều tuổi nhất dúi vào đầu tôi một cái: “Vào đồn rồi còn láo!”. Tôi đáp: “Ừ. Các anh thì không phải là láo, mà các anh là một lũ ăn cướp. Mất dạy!”…  “Sao, thế đột nhiên các anh bắt tôi về đây, rồi giằng máy nghe nhạc của tôi, tự ý mở ra, thì không phải là cướp à?”…[Xin xem nguyên văn bài viết của Đoan Trang trong phần phụ đính 1].

 

Khi được đài BBC đề nghị đưa ra một lời tư vấn khả thi và hợp lý nhất cho tất cả các bên, trong giải quyết hậu quả vụ việc, Luật sư Lê Công Định nói: “…Cho nên điều quan trọng nhất là lúc này để người dân lắng đi cơn phẫn nộ của mình là nhà cầm quyền phải chấp nhận chuyện người dân khởi kiện Formosa… Và nếu cứ tìm cách gây áp lực để cản trở và dùng hình thức đàn áp, thì chỉ tạo nên một làn sóng phẫn nộ rộng khắp, và tôi nghĩ rằng đó là sự bất ổn không thể kiểm soát được, sự khôn ngoan của nhà cầm quyền nằm ở chỗ đó.”

 

Chẳng những không nghe theo đề nghị của Luật sư Định, nhà cầm quyền Cộng sản Hà Tỉnh còn quyết định khởi tố vụ án đối với cuộc biểu tình của người dân tại trụ sở ủy ban nhân dân huyện Lộc Hà hôm 3/4. Đúng vậy, báo điện tử của CSVN tỉnh Hà Tĩnh đưa tin “Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Thị Xã Kỳ Anh cho biết vừa có quyết định khởi tố vụ án ‘gây rối trật tự công cộng’ liên quan đến việc ngày 3/4, khoảng 150 người dân mang theo ngư cụ, gạch đá kéo ra chặn quốc lộc 1A, đoạn qua đèo Con, khu vực giáp ranh giữa tổ dân phố Ba Đồng, phường Kỳ Phương, và thôn Minh Huệ, xã Kỳ Nam (thị xã Kỳ Anh), gây ách tắc giao thông cục bộ.” Bản tin này còn cáo buộc đích danh hai người không phải là người địa phương, và viết rằng “Công an huyện Lộc Hà đã xác định được hai đối tượng là Bạch Hồng Quyền, Hoàng Đức Bình đã gây ra mâu thuẫn và chủ động lôi kéo người dân phá hoại tài sản và truy đuổi gia đình nhà anh Giáp.”

 

Trái ngược với sự vu vạ của ANTV, ông Bạch Hồng Quyền, một thành viên đấu tranh dân chủ quen thuộc ở Hà Nội kể lại sự việc trên trang facebook cá nhân, viết rằng: “Vậy mà bây giờ báo ANTV đi vu khống, xuyên tạc sự thật. Có thể sắp tới đây, công an huyện Lộc Hà sẽ khởi tố vụ án rồi khởi tố bị can, tôi cùng anh Hoàng Bình sẽ bị triệu tập lên làm việc, thậm chí sẽ bị bắt giam… Dù có phải bị bắt giam thì đó là vinh dự, và tôi sẵn sang; không phải ai cũng được cái vinh dự ngồi tù Cộng Sản những năm cuối này đâu…”

 

Cho đến nay phía cơ quan công an chưa cho biết là có người nào đã bị bắt hay chưa. Phía dân chúng thì cho biết họ đang bị tra xét làm cho người dân lo sợ, gây ảnh hưởng đến đời sống cũng như tinh thần.

 

Tin của hãng Reuters nói “Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã đạt các yêu cầu của Bộ Tài nguyên Môi trường để đưa lò cao đi vào vận hành”. Một cách chánh thức, trong cuộc họp với đại diện Formosa Hà Tĩnh, vào sáng 4/4, Phó cục trưởng Tổng cục Môi trường Hoàng Văn Thức được báo Hà Tĩnh dẫn lời nói: “Đánh giá tổng thế, Formosa Hà Tĩnh đã đáp ứng được các yêu cầu để cho phép lò cao đi vào vận hành.” Tức Formosa đã khắc phục được 52 trong tổng số 53 lỗi vi phạm; hạng mục còn lại, từ dập cốc ướt sang dập cốc khô, một công nghệ xả thải an toàn hơn, sẽ hoàn thành vào năm 2019. Đây là Kết luận được đưa ra dựa trên ba ngày khảo sát tại nhà máy của Formosa. Nó được kênh truyền hình quốc gia VTV loan tin, ngay trước ngày đánh dấu một năm bắt đầu thảm họa môi trường biển ở miền Trung Việt Nam; nên các cơ quan truyển thông lập tức, ngày 5/4, cho biết Formosa được ‘bật đèn xanh’ vận hành lò.

 

Còn nhớ, một năm trước, vụ tập đoàn Hưng Nghiệp Formosa với vốn đầu tư chính của Đài Loan, nhưng dùng nhiều nhân công Trung Quố, bị tố cáo xả thải gây nhiễm độc môi trường biển miền Trung Việt Nam; nhưng đài BBC đã cố gắng liên hệ qua điện thoại với ông Võ Tá Đinh, Giám đốc Sở TN MT Hà Tĩnh, nhưng ông cáo bận vì đang họp; còn ông Lê Anh Đức, Giám đốc Trung Tâm Quan Trắc và Kỹ Thuật Môi trường không trả lời câu hỏi của BBC.

 

This picture taken on December 3, 2015 shows the main part of the Taiwain-owned steel plant Formosa in the central province of Ha Tinh.Phải chăng vì vậy mà bất chấp mọi sự phản đối, mọi cuộc biểu tình, những người dân sống trong xã Đông Yên nói “Formosa chưa bao giờ ngừng hoạt động… Chỉ cần nhìn vào các cột khói, họ nói có thể biết khi nào Formosa đang hoạt động và ở mức độ nhiều, ít ra sao… Mấy ngày trước tôi đếm thấy có ba cột khói, bây giờ đã là 4, 5 cột…”; mặc dầu trên nguyên tắc “Lò cao số 1 của Formosa đã bị dừng hoạt động từ tháng 6/2016.”

 

Cũng cần biết thêm, trong tháng 3 vừa qua, tập đoàn Nhựa Formosa của Đài Loan đã tăng thêm đầu tư khoảng 350 triệu USD vào một dự án thép ở Việt Nam vốn bị trì hoãn sau thảm họa môi trường năm trước. Hãng tin Reuters dẫn lời ông Trương Phục Ninh, Phó chủ tịch Điều hành nhà máy Thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh nói họ sẽ tăng vốn lên 346 triệu USD trong dự án trị giá 10,7 tỷ USD. Trong khi đó Bộ Tài nguyên và Môi trường nói Formosa Hà Tĩnh đã khắc phục được 52 trong tổng số 53 lỗi vi phạm [nhưng không cho biết 53 lỗi đã khắc phục đó là gì?]; và nay ‘đáp ứng các yêu cầu để đi vào hoạt động lò cao’, mặc dầu Báo chí Đài Loan lúc trước đưa tin lý do hoãn hoạt động là vì chính quyền Việt Nam đòi hỏi tập đoàn phải trả 70 triệu đôla Mỹ tiền thuế còn thiếu, và chính quyền cần thêm thời gian để xử lý hồ sơ mà Formosa nộp xin bắt đầu sản xuất.

 

Nên nhớ, “Đoàn công tác Bộ Tài Nguyên- Môi trường Việt Nam vào hôm 5/4 kết luận rằng nhà máy thép Formosa đã khắc phục được 52/53 lỗi, chỉ còn một hạng mục từ dập cốc ướt sang dập cốc khô, mà dự tính sẽ được hoàn thành vào năm 2019”. Nhưng cần hiểu rõ “Dập cốc ướt, dập cốc khô là gì?” Dập cốc khô và ướt về cơ bản khác nhau như thế nào? và nếu Formosa vẫn tiếp tục sử dụng công nghệ dập cốc ướt đến tận năm 2019 sẽ gây những tác động gì đến môi trường? Xin được nói rõ:

 

  • Dập cốc ướt là công nghệ cổ điển, khi đó cốc nóng từ 1200-1300 độ được hạ xuống nhiệt độ 200-300 độ bằng nước lạnh. Phương pháp này sinh ra rất nhiều hóa chất độc hại, trong đó có phenol, cyanua, amoniac… vô cùng nguy hại cho con người và môi trường.
  • Dập cốc khô là khi cốc nóng đỏ được dập khô bằng khí trơ trong hệ kín. Dập khô có hai lợi ích lớn là thu được nhiệt để vận hành máy phát điện và không tạo ra phenol, cyanua và các hợp chất công nghiệp khác nên khá thân thiện với môi trường.

 

Kỹ sư Lê Quốc Trinh, hiện đang hành nghề tại Canada, người đã có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu về luyện kim, cho đài RFA biết thêm:
  • Luyện ướt sẽ làm ô nhiễm về sông ngòi,
  • Luyện khô làm ô nhiễm vấn đề không khí.
  • Luyện khô không cần nước, nghiền ra rất nhuyễn nhưng nó sẽ bay thành bụi trong không khí, gây ra rất nhiều vấn đề về da, hơi thở, phổi,…
  • Còn luyện ướt thải chất thải ra sông sẽ làm ô nhiễm sông.

 

Giữa năm 2016, Tổng cục Môi trường (Bộ TN-MT) khẳng định trong báo cáo đánh giá tác động môi trường, đã phê duyệt cho Formosa, thì công nghệ cốc là công nghệ dập cốc khô. Tuy nhiên trong quá trình vận hành Formosa đã tự ý chuyển sang công nghệ cốc ướt để tiết kiệm chi phí.

 

Cũng trong ngày 5/4,  Đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết sau quá trình sửa đổi các lỗi vi phạm gây ảnh hưởng môi trường, Formosa hiện tại đã đủ điều kiện để vận hành lò cao số 1 và hiện tại đang chờ phê duyệt của Chính phủ [nhưng Formosa đã cho vận hành rồi?]. Thông tin này đã gây hoang mang trong dân chúng, họ lo ngại nếu Nhà nước cho Formosa tiếp tục hoạt động khi hệ thống dập khô chưa được thiết lập sẽ lại một lần nữa bức tử môi trường biển; vì các chuyên gia đã phân tích và cho biết việc Formosa sử dụng phương pháp dập cốc ướt là thủ phạm chính gây ra hiện tượng cá chết [Xin xem bài viết của Vũ Đông Hà trong phần phụ đính 2].

 

Trước vấn nạn này, hãng tin Reuters hôm 6/4 trích lời linh mục Nguyễn Thanh Tịnh cho biết nếu nhà nước phê duyệt cho Formosa hoạt động trở lại với phương pháp dập cốc ướt sẽ là một hành động vô trách nhiệm và những người dân như ông sẽ còn đấu tranh đến cùng để bảo vệ môi trường.

 

Kỹ sư Lê Quốc Trinh nhận định nếu từ giờ đến năm 2019 Formosa tiếp tục sử dụng phương pháp dập ướt thì còn gây ảnh hưởng nặng nề đến môi trường, đặc biệt là môi trường biển… Chắc chắn 100% từ giờ đến năm 2019 họ vẫn tiếp tục xả thải mà chất thải của họ đâu chỉ có mỗi về luyện cốc hay luyện kim đâu. Còn nhiều thứ khác nữa cơ!
  • Nhìn nững nhà máy đồ sộ, nhìn những cơ ngơi nhà xưởng họ xây chứa khoảng hơn 10.000 –  20.000 người. Chỉ nội 20.000 người đó ăn uống rồi tiểu tiện, đại tiện thôi cũng là một nguồn ô nhiễm mà phải xử lý.
  • Hơn nữa, các chất thải từ các nhà máy hóa học của họ. Tôi biết chắc chắn một điều Formosa bắt nguồn từ một nhà máy hóa học chứ không phải là luyện kim. Nó có rất nhiều nhà máy hóa học ở trong đó nhưng không nói ra. Tôi phân tích những hình ảnh của họ thấy phóng sắt chảy ra rất nhiều.

 

Ông Lê Quốc Trinh cũng cho RFA biết thêm rằng hiện tại còn rất nhiều nhà máy luyện kim trên thế giới, thậm chí ở những quốc gia hiện đại phát triển, còn sử dụng phương pháp luyện ướt. Tuy nhiên quá trình sàng lọc chất thải trước khi xả ra môi trường của họ rất bài bản và được thực hiện cẩn thận. Chất thải khi ra đến sông ngòi chỉ còn phần lớn là nước, và những chất không độc hại như cát, bụi. Sau đó hàng năm người ta lại múc lượng cát, bụi, tạp chất dưới sông lên để xử lý bằng cách trộn với nhựa đường thành nguyên liệu làm đường đi.

 

Ông đã làm việc trực tiếp mấy chục năm nay với một nhà máy luyện kim lớn ở Quebec, Canada, sử dụng phương pháp luyện ướt này, và họ chưa từng gây ra điều tiếng gì, hay những nguy hại gì cho môi trường. Chắc chắn nó còn tiếp tục xả thải chứ làm sao mà ngưng xả thải được. Không có nhà máy nào trên thế giới ngưng xả thải hết.

 

Ngoài ra, để hổ trợ cho việc lên án Formosa và vụ kiện Formosa, một cuộc vận động chữ ký kêu gọi chính phủ Ðài Loan, Liên Hiệp Quốc và các tổ chức quốc tế áp lực công ty Formosa “phải hành xử có trách nhiệm trong hoạt động sản xuất kinh doanh trên đất nước chúng tôi [VN], tôn trọng môi trường sống của người dân Việt Nam, đồng thời đưa ra phương án cụ thể để khắc phục thảm họa, trả lại môi trường trong sạch và đền bù thỏa đáng cho các nạn nhân.” Đến ngày 29/3 thỉnh nguyện thư đã thu thập được hơn 70.000 chữ ký.

 

formosaMặt khác, tại hải ngoại, nhiều nơi trên thế giới cũng có những cuộc biểu tình lên án Formosa. Đặc biệt tại San Jose, thành phố lớn thứ 3 ở tiểu bang California, lớn thứ 10 ở Hoa Kỳ, có 958.789 người [cập nhật năm 2011] long trọng tổ chức cuộc Biểu Tình & Thắp Nến tuần lễ thứ 50, đồng hành với đồng bào trong nước, từ 6PM – 8PM, ngày thứ Bảy, 15 tháng 4, 2017, trước San Jose City Hall Plaza, 200 E. Santa Clara St, California 95111, nhằm mục đích:
  • Thắp lên những ngọn nến đòi hỏi MÔI TRƯỜNG SẠCH, CHÍNH QUYỀN MINH BẠCH cho Việt Nam,
    hổ trợ tinh thần đồng bào giáo xứ Song Ngọc bị ​nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đánh đập tàn nhẫn vào ngày 14 tháng 2 năm 2017, ​​khi đang trên đường đi nộp đơn kiện tập đoàn Formosa;
  • https://4.bp.blogspot.com/-1O-RM4hh-5s/WO7fQ0k0IuI/AAAAAAAACIo/NhSHGamiXbQm6ANJM3xhZ2bSC_FDVMP5QCLcB/s640/50.JPGĐể phản đối Việt cộng đã nhẫn tâm​ ​bác đơn kiện của hàng ngàn đồng bào Nghệ An ruột thịt đang trong cơn đói khổ, lại đi bảo vệ công ty Formosa của Tàu;
  • Ðể phản đối Việt cộng bắt giam vô cớ các anh chị em đấu tranh như cựu Trung tá Trần Anh Kim, Luật sư Nguyễn Văn Đài​, Lê Thanh Tùng, Blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Bs. Hồ Hải, Nguyễn Văn Đức Độ, Lưu Vịnh, Trần Huỳnh Duy Thức, Trần Thị Nga…;
  • Để áp lực Formosa phải rời khỏi Việt Nam sau khi làm sạch môi trường và bồi thường thỏa đáng cho dân tộc Việt Nam;
  • Ðể phản đối Trung Cộng xâm lấn Biển Ðảo Việt Nam [Xem hình].

 

Trên bình diện quốc tế, những người tham gia các cuộc biểu tình lên án Trung cộng và đòi hỏi Formosa làm sạch biển; đòi hỏi Nhà nước phải trục xuất Formosa ra khỏi Vũng Áng… Họ bị trù giập, bắt giam… Họ được vinh danh, được trao tặng những giải thưởng nhân quyền. Xin kể ra vài trường hợp điển hình như:

 

1. Ân Xá Quốc Tế vinh danh bà Trần Thị Nga [xem hình Bà Trần Thị Nga cùng hai con].

 

Tin được đài RFA phổ biến ngày 8-3-2017 cho biết “Nhà hoạt động Trần Thị Nga của Việt Nam được Ân Xá Quốc tế- Amnesty International, đưa vào danh sách 6 nhà hoạt động nhân quyền nữ trong khu vực Đông Nam Á được vinh danh nhân dịp ngày Quốc tế Phụ nữ 8 tháng 3 năm nay”.

Bà Trần Thị Nga cùng hai con.

Thông cáo báo chí của Ân Xá Quốc tế phát đi hôm 7 tháng 3 nêu rõ bà Trần Thị Nga, quê ở Hà Nam, là một nhà hoạt động vì quyền đất đai cũng như cổ xúy cho dân chủ tại Việt Nam. Vào tháng giêng vừa qua, bà bị bắt theo điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước”. Đây là một điều luật thường xuyên được nhà cầm quyền Hà Nội sử dụng để bỏ tù dài hạn những nhà bất đồng chính kiến. Hiện bà Trần Thị Nga là một trong số hơn 90 tù nhân chính trị đang phải ở tù tại Việt Nam.
Chị Trần Thị Nga được bạn bè đưa vào nhà thương cấp cứuÂn Xá Quốc Tế nhắc lại quá trình bà Trần Thị Nga từng bị tai nạn giao thông khi đi lao động ở Đài Loan. Đó cũng là nơi mà bà bị lạm dụng tương tự như những công nhân xuất khẩu khác của CS Việt Nam…

 

Khi trở về Việt Nam, bà hoạt động không ngừng nghỉ để phổ biến những điều học hỏi được về quyền con người. Bà tham gia vào tổ chức xã hội dân sự độc lập có tên Mạng lưới Phụ nữ Nhân quyền. Bản thân bà lúc nào cũng có mặt trong các cuộc biểu tình chống CSVN tham nhũng, chống Trung cộng, chống Formosa…, nên Bà là đối tượng bị những thành phần mặc thường phục, cũng như công an, tấn công nhiều lần, bị đánh gãy tay, chân [xem hình Bà Trần Thị Nga bị đánh gãy tay chân được bạn bè đưa vào nhà thương cấp cứu]. Những vụ tấn công diễn ra ngay trước mặt các con của bà…

 

Tổ chức này nói: “Quá trình bà Trần Thị Nga là nhà hoạt động nhân quyền vượt lên khó khăn của bản thân, gia đình, bất chấp việc bắt giữ của công an để thực hiện quyền năng vốn có của con người…”

 

2. Blogger Mẹ Nấm được giải Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm của Hoa Kỳ
[Xem hình Blogger Mẹ Nấm cùng hai con].

 

Cũng tin từ đài RFA cho biết “Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh vào ngày 29 tháng 3 được chính thức trao giải Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm năm 2017”.

 

clip_image002Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết đúng vào lúc 11 giờ sáng ở thủ đô Washington DC, tức 10 giờ tối giờ Việt Nam, đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump và thứ trưởng ngoại giao phụ trách Chính trị sự vụ, Thomas Shannon sẽ chủ trì buổi lễ vinh danh, trao giải Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm năm nay. Trong số những người được trao giải có blogger Mẹ Nấm- Nguyễn Ngọc Như Quỳnh của Việt Nam, trong khi Bà này vắng mặt, vì đang bị giam cầm trong nhà tù CSVN. Được biết Giải thưởng Phụ Nữ Quốc Tế Dũng Cảm ra đời vào năm 2007, từ đó đến nay Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã vinh danh hơn 100 phụ nữ dũng cảm của hơn 60 quốc gia trên toàn thế giới. Vào năm 2013, cựu tù nhân lương tâm Tạ Phong Tần, chủ trang blog ‘Sự Thật & Công lý’, cũng được trao giải này. Hiện bà đang phải sống lưu vong ở Hoa Kỳ.

 

Còn nhớ, vào ngày 10 tháng 10 năm ngoái, blogger Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa bắt sau khi bà cùng mẹ của facebooker Nguyễn Hữu Quốc Duy [đang thụ án tù tại Trại Sông Lô, tỉnh Khánh Hòa] đến đòi quyền được thăm nuôi tù nhân lương tâm này. Quá trình đấu tranh chống bạo quyền CSVN của bà gồm một số vụ tiêu biểu:
  • Lần đầu tiên bà bị bắt 10 ngày để thẩm vấn là vào tháng 9 năm 2009 khi đưa ra những áo thun có in dòng chữ phản đối Trung Quốc xâm chiếm hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam; cũng như phản đối dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên hủy hoại môi trường.
  • Bà từng bị lực lượng công an và an ninh bắt giữ và làm việc nhiều lần, như vào tháng 5 năm 2013, sau khi phát Bản Tuyên Ngôn Quốc tế Nhân quyền và bóng bay ghi dòng chữ “Quyền của con người phải được tôn trọng”.
  • Nhóm của bà cũng bị tạm giữ vào tháng tư năm 2014, trước khi có thể thực hiện cuộc thảo luận với chủ đề “Công ước Chống Tra tấn và vấn nạn công dân chết trong đồn công an”.
  • Trong 2 năm 2015, 2016; blooger Mẹ Nấm tham gia một số cuộc biểu tình và cũng bị bắt, bị đánh, như trong các cuộc biểu tình đòi tự do cho các tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức, Bùi thị Minh Hằng, Nguyễn Ngọc Già và phản đối Formosa gây thảm họa môi trường cá chết…
  • Bà cũng từng bị ngăn chặn không cho rời khỏi Nha Trang trong một số dịp.
  • clip_image002Bà bị ngăn không cho xuất cảnh vào giữa tháng 12 năm 2013.
  • Bà là một trong những thành viên sáng lập ra Mạng lưới Blogger Việt Nam.

 

Từ đó Giải thưởng dành cho Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vinh danh sự dũng cảm của bà trong việc đưa ra các vấn đề xã hội dân sự, truyền cảm hứng cho sự thay đổi ôn hòa, kêu gọi sự minh bạch hơn trong chính phủ, và việc tiếp cận các quyền cơ bản của con người; đồng thời là tiếng nói đại diện cho quyền tự do biểu đạt.

 

3. Lễ trao Giải Nhân Quyền 2017 cho Luật sư Nguyễn Văn Đài

 

Lễ trao Giải Nhân Quyền lần thứ 12 của Liên đoàn Thẩm phán CHLB Đức đã diễn ra vào ngày Thứ Tư, 05/04/2017, tại thành phố Weimar, miền Đông nước Đức. Luật sư Nguyễn Văn Đài là nhân vật được chọn để trao giải thưởng kỳ này, năm 2017. Giải Nhân Quyền của Liên đoàn Thẩm phán CHLB Đức được thành lập từ năm 1991, cứ 2 năm 1 lần, được chọn trao cho một nhân vật trong giới thẩm phán, chánh án, công tố viên, hoặc luật sư, có những đóng góp đặc biệt vào công cuộc bảo vệ và cổ xúy cho nhân quyền tại quốc gia của họ, bất chấp sự hiểm nguy đến tính mạng, sức khoẻ, bị tù đày hoặc bị những thiệt thòi cá nhân nặng nề.

 

https://lh4.googleusercontent.com/OigOMyExuglx1ME2SH-XlxrAD0NJ4rrden2l3V-UilSgfOLZtVR6UDJsMs2EJ8Cu-aKxxsCwM2JSD5oJaj49lbXbFlAUdzHWFvk7ezmdWNJfemnlUeabGZFDm3cSWWOXY0TEdCz2G43MiBnTzwBan tổ chức cho biết, vì Ls. Nguyễn Văn Đài đang bị giam giữ ở Việt Nam, thành thử đã mời vợ Ls. Đài là bà Vũ Minh Khánh sang Đức để thay mặt chồng nhận Giải thưởng, nhưng nhà cầm quyền Việt Nam đã ngăn chặn không cho bà bay sang Đức. Ngày Chủ nhật, 02/04/2017, tại khâu kiểm tra hộ chiếu ở sân bay Nội Bài (Hà Nội) công an cửa khẩu đã chặn bà lại, không cho lên máy bay và thông báo bà bị lệnh cấm xuất cảnh cho đến năm 2019, nên có một chiếc ghế trống, biểu tượng sự có mặt của LS Đài, được long trọng đặt trên sân khấu [xem hình Bà dân biểu Marie-Luise Dött đọc diễn văn tôn vinh LS Nguyễn Văn Đài với chiến ghế trống biểu tượng sự có mặt của LS Đài trên sân khấu]

 

Trước một cử tọa khoảng 1.000 khách gồm đại diện cấp cao của Tư pháp, Quốc hội CHLB Đức và đại diện các Bộ cũng như quan khách trong và ngoài nước Đức, bà dân biểu Quốc hội Liên bang Đức Marie-Luise Dött đã tuyên đọc một bài diễn văn vinh danh Ls. Nguyễn Văn Đài.

 

Trong phần mở đầu, bà mô tả nhà cầm quyền Việt Nam: “Ngày nay một số trong quý vị chắc vẫn còn cảm nhận được sự độc đoán thời cộng sản Đông Đức trước kia? Sự tàn bạo của nhà cầm quyền Đông Đức quý vị cứ nhân lên nhiều lần, thì sẽ hình dung ra được chế độ độc đoán hiện nay ở Việt Nam… Con đường Việt Nam đi tới dân chủ vẫn còn dài và cần có những người như ông Nguyễn Văn Đài.”

 

Điều đặc biệt là ông Nguyễn Văn Đài [xem hình] từng làm việc tại Cộng hòa Dân chủ Đức trong một thời gian. Sau khi bức tường Berlin sụp đổ, ông trở về Việt Nam vào năm 1990, nên Bà Dött cho biết: “Năm 1989 ông Đài chính là người lao động hợp đồng ở Đông Đức trước kia. Đối với người lao động hợp đồng thì hiển nhiên họ trở về nước. Khi đi về nước thì Nguyễn Văn Đài đã mang theo một điều rất quí giá: sự nhận thức rằng tự do là có thể thực hiện được. Trải nghiệm của cuộc cách mạng ôn hòa và dân chủ hóa một nhà nước độc tài đã khiến ông Đài đi đến quyết định, đi học luật ở đại học sau khi về nước. Hồi tưởng lại quá khứ ông nói rằng, bức tường Berlin sụp đổ và nước Đức thống nhất không đổ máu đã hằn sâu đậm nét vào bước ngoặt của cuộc đời ông.”

 

mapBà Marie-Luise Dött chính là người đã nhận làm dân biểu đỡ đầu cho ông Nguyễn Văn Đài, từ cuối tháng 2/2016, theo một chương trình của Quốc hội Liên bang Đức. Bà nói: “…Tôi đấu tranh từ 16 tháng nay để cải thiện điều kiện giam giữ, để thủ tục tố tụng đúng chuẩn mực nhà nước pháp quyền và nhất là để ông Đại được trả tự do, tại vì theo những thước đo tự do dân chủ của chúng tôi thì cáo buộc chống ông là vô căn cứ”.

 

Trong phần cuối bài diễn văn bà Dött nhấn mạnh: “Nguyên cớ mà đã và đang thúc đẩy Ls. Đài là làm “cách mạng” bất bạo động, đầy tự tin và nhẫn nhục cho một nước Việt Nam trong tương lai có được dân chủ, tự do và nhà nước pháp quyền. Tiểu sử của Ls.Đài cho thấy rằng, làm điều đó ở Việt Nam không phải là đơn giản, thậm chí ông đã bị bắt giam một lần nữa. Con đường Việt Nam đi tới dân chủ vẫn còn dài và cần có những người như ông Nguyễn Văn Đài.” [Xem toàn văn trong phần phụ đính 3].

 

Cuối cùng là giờ phút cao điểm của buổi lễ, khoảng 1.000 khách trong hội trường đã đứng dậy vỗ tay ca ngợi, khi ông Jens Gnisa, Chủ tịch Liên đoàn Thẩm phán CHLB Đức trao giải thưởng cho đại diện luật sư Nguyễn Văn Đài, đó là ông Vũ Quốc Dụng, Giám đốc điều hành tổ chức Veto! Mạng lưới các nhà bảo vệ nhân quyền, tại Đức (*).

 

[Xem hình: Chủ tịch nước Đức, ông Frank-Walter Steinmeier (phải), trao giải nhân quyền 2017 cho Luật sư Nguyễn Văn Đài qua người đại diện, ông Vũ Quốc Dụng, tại Cung điện Bellevue ở Berlin hôm 5/4/2017].
Chủ tịch nước Đức, ông Frank-Walter Steinmeier (phải), trao giải nhân quyền 2017 cho luật sư Nguyễn Văn Đài qua người đại diện, ông Vũ Quốc Dụng tại Cung điện Bellevue ở Berlin hôm 5/4/2017.Sau đó, ông Vũ Quốc Dụng đã thay mặt Ls. Nguyễn Văn Đài đọc bài phát biểu cảm tạ. Mở đầu bài phát biểu, ông Dụng nói rằng đáng lẽ người đứng ra nhận Giải thưởng phải là luật sư Nguyễn Văn Đài, nhưng Luật sư Đài không đến được vì hiện đang bị cầm tù ở Việt Nam… Ông Dụng phát biểu: “Đáng lẽ chúng ta phải dành 2 ghế trống cho vợ chồng luật sư Đài vì họ không thể đến tham dự buổi lễ phát giải ngày hôm nay.” Ông Dụng nói rằng người ta có thể câu thúc thân thể nhưng không thể giam hãm tư tưởng của vợ chồng luật sư Đài và ông xin chuyển lời cám ơn mà bà Khánh [vợ Ls Đài] dự định đọc, nếu bà được đến nước Đức để nhận giải thưởng cho chồng: “…Tôi vô cùng lo lắng cho tính mạng và sức khoẻ của chồng tôi. Hiện nay Đài đang không được ai bảo vệ, bị cô lập hoàn toàn, và phải đối diện với khung hình phạt của điều 88 Bộ Luật Hình Sự thuộc chương ‘Các tội xâm phạm an ninh quốc gia’ từ 3 đến 20 năm tù ở… Tôi không thể diễn tả được hết ngọn lửa hừng hực trong tim Đài, nhưng có một điều tôi biết chắc chắn là chồng tôi, nếu đang đứng tại nơi đây, anh sẽ nghĩ và nhắc đến những người bạn can đảm và tuyệt vời đang bị đàn áp tù tội vì đã và đang tranh đấu cho nhân quyền tại Việt Nam, thí dụ người cộng tác viên của anh là bà Lê Thu Hà, và chắc chắn, chắc chắn lắm, là Đài, vì biết những người đó đều rất xứng đáng được vinh danh, nên anh sẽ xin nhận giải thưởng này với tất cả sự khiêm tốn của mình”.(cử tọa vỗ tay).

 

Ông Dụng kết thúc bài nói chuyện với một trích đoạn trong bài phát biểu mà bà Vũ Minh Khánh dự định đọc nếu bà được đến nước Đức để nhận giải thưởng cho chồng: “Nếu biết sẽ được nhận giải thưởng cao quý này thì ở trong tù chồng tôi, LS Nguyễn Văn Đài, sẽ rất vui mừng, vì nó là sự công nhận quốc tế đối với những việc làm của anh. Tôi đại diện anh và cũng đại diện cho những người Việt Nam khác, đặc biệt là các luật sư độc lập, đã tranh đấu âm thầm bao nhiêu năm nay cho nhân quyền và nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Ngày hôm nay tôi nghĩ đến tất cả những người đã hy sinh những lợi ích bản thân cho lý tưởng của mình. Chồng tôi chỉ là một trong số những người ấy và được quý vị lưu tâm đến”. (cử tọa đứng lên vỗ tay trong 3 phút)

 

Ở VN, trả lời BBC hôm 10/4, bà Khánh [xem hình], vợ cùa LS Đài, nói: “Tôi thấy quyết định của công an cửa khẩu hôm 2/4 đối với tôi là vô lý, xâm phạm quyền tự do đi lại của công dân, vì tôi không làm gì sai trái để bị ngăn không cho đi nước ngoài… Tuy vậy, hôm ấy tôi không phản ứng như những lần khác chính quyền gây khó khăn, vì tôi nhận thấy việc họ ngăn cản tôi thì gây thiệt hại cho họ nhiều hơn là cho tôi đi… Việc tôi không được sang Đức nhận giải thay chồng cũng có cái tốt là thế giới thấy được cách hành xử của chính quyền Việt Nam với thân nhân của các nhà hoạt động nhân quyền thế nào… Tôi đang cân nhắc việc liệu có nên khởi kiện quyết định dừng xuất cảnh với cá nhân tôi.”

Wife of Prominent Vietnamese Human Rights Lawyer, Nguyen Van Dai, Rallied for His Release

Bà Khánh cho biết thêm: “Tính đến hôm 16/4 tới, chồng tôi đã bị tạm giam tròn 16 tháng, sau ba lần gia hạn lệnh tạm giam mà chưa công bố kết luận điều tra, cũng như không cho các luật sư tiếp xúc… Bên cạnh đó, chồng tôi còn bị biệt giam… Về phần tôi đến nay, chỉ được thăm gặp chồng hai lần, tháng 10/2016 và tháng 1/2017. Anh ấy nói với tôi rằng gặp rất nhiều áp lực trong tù… Tôi cho rằng việc bắt giữ chồng tôi cũng cho thấy sự vi phạm nhân quyền và vi hiến khi họ cáo buộc anh ấy Điều 88 nhưng không chỉ ra được những hành vi phạm tội cụ thể là gì… Đấy là cách bắt người trước, tìm tội sau. Tôi kêu gọi chính quyền ngưng dùng chiêu thức này với các nhà hoạt động nhân quyền.”

 

Bà nói thêm rằng: “Gia đình đã mời ba luật sư Hà Huy Sơn, Nguyễn Văn Miểng và Đoàn Thái Duyên Hải tham gia biện hộ cho chồng bà khi phiên tòa diễn ra vì ‘dù anh Đài là luật sư nhưng khi ra tòa cũng cần có đồng nghiệp trợ giúp…’ Việc các tổ chức nhân quyền, liên đoàn thẩm phán quốc tế vận động trả tự do hoặc trao giải cho luật sư Đài khiến tôi cảm thấy vinh dự và ấm lòng khi biết rằng vẫn có người nhớ đến anh và anh không cô đơn trên con đường đấu tranh cho nhân quyền.”

 

Được biết, tháng 12/2015, Luật sư Nguyễn Văn Đài bị bắt sau khi ông nói chuyện về Hiến pháp và các quyền con người cơ bản trước một cử tọa chừng 70 người tại nhà của một cựu tù nhân chính trị ở xã Nam Lộc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

 

Được biết thêm là đặc biệt, sau khi buổi lễ trao Giải Nhân Quyền ở Weimar kết thúc, cùng ngày thứ tư 05/04/2017, vào lúc 17 giờ, Tổng thống Đức Steimeier đã tiếp đón và nói chuyện với ông Vũ Quốc Dụng, người đại diện Ls. Nguyễn Văn Đài, tại Dinh Tổng thống ở thủ đô Berlin. Trong cuộc nói chuyện Tổng thống Đức Steinmeier đã tỏ ý vô cùng rất tiếc rằng, vợ của Ls. Đài bị ngăn cấm không được sang Đức nhận giải thưởng cho chồng. Ông nói, tôi tưởng rằng Việt Nam có tiến bộ; nhưng trong dịp này tôi [Tổng thống Đức Steinmeier] thất vọng; và lên tiếng yêu cầu VN phải có nhiều nhân quyền hơn và nhiều nhà nước pháp quyền hơn, ở Việt Nam.

 

Trở lại chuyện Formosa, áp lực của người dân bị thiệt hại, sự phẫn nộ của dư luận trước hành động côn đồ của công an, trước sự lên án CSVN của người Việt hải ngoại; và trước sự không ngừng đòi hỏi CSVN phải có hành động cụ thể giải quyết vấn nạn nhân quyền đang bị vi phạm trầm trọng, vấn nạn không bao che được Formosa…  Đảng và Nhà nước CSVN đã buộc lòng phải đem vài con dê tế thần ra hành xử.

 

Nhưng làm sao tìm được con dê tế thần khi… lật lại hồ sơ phê duyệt đại dự án Formosa là một việc làm nhiêu khê, vì nó nằm trong hai nhiệm kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Đại dự án khu Liên hợp Gang thép Formosa và Cảng nước sâu Sơn Dương tới nay đã kéo dài gần 10 năm.

 

Từ những xem xét ban đầu năm 2007, thời Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Mai Ái Trực, rồi chính thức phê duyệt các văn  kiện trong năm 2008, dưới thời Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang và xảy ra thảm họa môi trường từ tháng 4/2016 với Bộ trưởng tân nhiệm Trần Hồng Hà.

 

Theo báo chí dòng chính, cựu Thứ trưởng Tài nguyên Môi trường Bùi Cách Tuyến tiết lộ đã có sự dính líu của những nhóm lợi ích mà ông gọi là ghê gớm liên quan đến dự án Formosa. Tuy ông ký quyết định cho phép Formosa xả thải ra biển, nhưng đó là quyết định tập thể của Ban Cán sự Đảng Bộ Tài nguyên Môi trường gồm rất nhiều người.

 

Bên cạnh các giới chức lãnh đạo của Bộ Tài nguyên Môi trường, vai trò đặc biệt quan trọng là ông Võ Kim Cự, nguyên Chủ tịch, nguyên Bí thư tỉnh Hà Tĩnh. Nhân vật này được cho là người trực tiếp vận động đưa dự án Formosa về Hà Tĩnh, cấp phép cho thuê đất 70 năm vượt thẩm quyền, nhưng được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lúc đó hợp thức hóa. Ông Võ Kim Cự sau khi bình yên rời Hà Tĩnh cuối năm 2015 đã tiếp tục đắc cử Đại biểu Quốc hội khóa 14, đắc cử Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.

 

Với một hệ thống chính trị song trùng Đảng – Chính phủ, vấn đề kết luận ai là người trách nhiệm trong vụ Formosa hầu như nằm trong tay Ban Kiểm tra Trung ương, cơ quan nắm cây roi kỷ luật của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ đó mới có thể có biện pháp xử lý về mặt chính quyền hoặc xử lý pháp luật.
Dư luận trong những ngày qua bàn tán về việc sẽ phải có con dê tế thần trong vụ Formosa. Luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhận định: “Chưa biết con dê đó là con dê nào, đó là những lời bình luận, cần phải có chứng cứ rõ ràng. Bởi vì việc Formosa không phải ông Võ Kim Cự mà làm được, ông cự đã từng nói có các Bộ ngành ở Trung ương đồng ý và có phê duyệt của người đứng đầu chính phủ. Như vậy chia xẻ trách nhiệm đi tới đâu thì xử lý tới đấy. Nếu nghiêm trọng thì hình thức xử lý cao nhất là khai trừ Đảng, nếu mà đã nghỉ rồi thì như thế, còn “nếu dính tới của cải vật chất, nhận tiền, nhận hối lộ thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”

 

Câu chuyện xử lý kỷ luật cá nhân, tổ chức liên quan tới thảm họa môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra chưa biết sẽ có kết quả như thế nào, đặc biệt đối với các quan chức mà cao nhất là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tới các Bộ trưởng và Thứ trưởng, các Tổng Cục trưởng, Cục trưởng, Bộ Tài nguyên Môi trường các thời kỳ, và đặc biệt nguyên Chủ tịch, nguyên Bí thư Hà Tĩnh Võ Kim Cự.

 

Ngay sau khi Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương công bố bản kết luận về một số quan chức sai phạm nghiêm trọng về trách nhiệm liên quan đến vụ Formosa, ở Việt Nam đã xuất hiện dư luận cho rằng kết luận này thực ra “về cơ bản đã hoàn tất từ trước,” nhưng nay mới đưa ra là để xoa dịu các cuộc biểu tình liên tục của nạn nhân miền Trung. Dường như bản kết luận trên cũng là một trong những phương án được đảng chuẩn bị sẵn để “cùng tắc biến” – nếu Hà Tĩnh và Nghệ An cứ nhất quyết “âm mưu bạo loạn” – thì sẽ bắt buộc phải “thí tốt.” Luồng dư luận trên tỏ ra có cơ sở. Vào giữa năm 2016, khi nạn cá chết và cả người chết đã lan rộng khắp bốn tỉnh miền Trung, công luận đã bức bối yêu cầu đảng và chính phủ phải nghiêm trị những quan chức liên quan trực tiếp đến quá trình cấp phép cho Formosa và xả thải của Formosa. Trong đó đặc biệt là những cái tên như ông Võ Kim Cự trong thời gian giữ cương vị phó bí thư Tỉnh Ủy, chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2011-2016, phó chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng Ban Quản Lý Khu Kinh Tế (2008-2010); và ông Nguyễn Minh Quang, nguyên bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường; ông Nguyễn Thái Lai, nguyên thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường… Nhưng bất chấp bị công luận lên án dữ dội, Võ Kim Cự – nhân vật đã cố tình vượt quyền để cấp phép cho Formosa thuê đất đến 70 năm và dù bị cả báo chí nhà nước không ít lần nêu tên – đã chẳng hề hấn gì.

 

Tương tự một kiểu thỏa thuận bí mật không hề được công bố giữa chính phủ Việt Nam với Formosa để đổi lấy “bồi thường $500 triệu,” giới quan chức chính phủ mà ai cũng hiểu đứng đằng sau là giới đảng đã quay lưng trước các yêu cầu xử lý bức bối đối với quan chức sai phạm. Những bằng chứng quay lưng cho thấy từ Tháng Tư năm 2016 đến nay, có quá nhiều bằng chứng về thái độ giả dối của giới quan chức từ trung ương đến địa phương về việc “sẽ làm sạch biển và ổn định đời sống cho ngư dân.” Một bằng chứng rất rõ ràng khác là vào Tháng Chín 2016, Chính Phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ban hành một quyết định đền bù với định mức chỉ trả bằng 1-2 ngày ra biển của ngư dân, và cũng chỉ đền bù sáu tháng. Ngay khi đó, những ngư dân đã phải nhận phần gạo “hỗ trợ” mốc xanh của địa phương. Lập tức hô gầm lên: “Vậy sau sáu tháng ấy chúng tôi sẽ sống bằng gì?”

 

Một khi những người dân, dù gần cạn dự trữ trong gia đình nhưng đã thẳng thừng quay lưng với định mức chỉ có ý nghĩa bố thí của chính quyền, những gì được tuyên giáo gọi là “lòng tin” vào “chính phủ liêm chính – kiến tạo – hành động” của Thủ tướng Phúc chỉ còn là tưởng tượng và núi lửa lâu ngày trầm nén bắt đầu phun trào. Khi phong trào biểu tình của ngư dân – giáo dân miền Trung nổ ra từ giữa năm 2016 và nhanh chóng vọt lên đến vài ba chục ngàn người, có lẽ chính quyền mới cuống cuồng lo sợ. Nói gì thì nói, đây chính là cái nôi của “Xô Viết Nghệ Tĩnh” năm nào. Trong sử Việt, tất cả những cuộc cách mạng khởi nguồn từ miền Trung đều mang một chỉ báo cực kỳ quan trọng đối với vận mệnh chế độ cầm quyền.

 

Cho đến nay, nguyên Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Nguyễn Minh Quang và nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Võ Kim Cự, bị Ủy ban Kiểm tra trung ương đảng đề nghị kỷ luật, vì các vi phạm liên quan đến dự án Formosa, bị kỷ luật coi như đã rõ. Trong thông cáo, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương ghi rõ ông Võ Kim Cự là người chịu trách nhiệm chính về vi phạm của Ban cán sự đảng UBND tỉnh giai đoạn 2008-2016, và Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh trong hai năm, 2008 – 2010. Ông Cự bị cho là đã đặt bút ký nhiều văn bản cấp giấy phép đầu tư nước ngoài sai với qui định, trong đó nổi bật là khu công nghiệp gang thép Formosa, Vũng Áng, Hà Tĩnh. Nhưng, trong một lần lên tiếng ông Cự cho biết việc cấp phép cho Formosa thuê đất 70 năm để làm nhà máy gang thép ở Khu Công nghiệp Vũng Áng, Hà Tĩnh là “được tất cả các cấp, bộ ngành đồng ý”. Được biết thêm danh tính của những nhân vật từng đảm nhiệm chức vụ trong nhiệm kỳ 2011-2016 ở Bộ Tài nguyên-Môi trường, ngoài Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang còn có các Thứ trưởng Bùi Cách Tuyến, Nguyễn Thái Lai, cùng các cục trưởng Lương Duy Hạnh, Mai Thanh Dung cũng nằm trong thông cáo báo chí của Ủy ban Kiểm tra Trung ương hôm 14/4.

 

Nhưng cho dê tế thần không biết có thần nào nhận những con “dê đỏ” đó hay không, chỉ biết hành động đó chỉ là một thứ “xức ghẻ ngứa”, làm cho cơn ngứa ngáy càng trầm trọng hơn. Nó khiến cho Formosa hiện nguyên hình là những cây đinh nhọn đóng trên chiếc quan tài chờ chôn CSVN trong thời gian không xa hơn mùa Quốc Hận thứ 42, vì đến năm thứ 42, từ vấn nạn Formosa, mọi người đều thấy, từ quốc nội đến hải ngoại, tuổi trẻ đã vượt qua mọi sợ hãi, tham gia mọi hình thức chống đối Đảng và Nhà nước CSVN, tham gia các cuộc biểu tình, tham gia các tổ chức xã hội dân sự, thiết lập các diễn đàn điện tử, facebook… Họ cũng tích cực tham gia các hoạt động vận động quốc tế lên án CSVN, tích cực yểm trợ VN tự do…

 

Do vậy, Giáo Già hết lòng tin tưởng vào tuổi trẻ. Lịch sử sinh tồn của dân tộc đã, đang và sẽ được viết bằng tuổi trẻ. Tuổi trẻ đang từng bước hoàn thành những trách nhiệm mà lịch sử giao phó. Ngọn đuốc lịch sử đang được chuyển sang bàn tay tuổi trẻ. Giáo Già có niềm tin sâu xa vào tương lai tươi sáng của tuổi trẻ, và sự sinh tồn của dân tộc Việt Nam. Từ đó, qua 42 năm quốc hận, Giáo Già tin tưởng “Giá trị của một con người không phải được thẩm định khi người đó bị xô ngã nhưng ở chỗ biết đứng lên và đi tới”. Dân tộc Việt Nam đã bị xô ngã trong ngày 30-4-1975 nhưng sau 42 năm quốc hận đang đứng lên và đi tới…

 

Hẹn con thư sau,
Giáo Già
(Đại gia đình Nguyễn Ngọc Huy)

 

Phụ đính 1
Bài viết của nhà báo Đoan Trang
Monday, April 10, 2017
(Cảnh báo: Trong bài có rất nhiều từ ngữ thô tục, xin độc giả thông cảm và kiềm chế khi đọc).
———

 

Sáng 9/4/2017, cuộc diễu hành bằng xe đạp ở Hà Nội để tưởng niệm một năm sự kiện cá chết hàng loạt bị công an “triệt phá”. Tôi chẳng tổ chức, cũng không đi được xe đạp, nhưng vẫn hân hạnh được anh em an ninh từ Bộ, tới Thành phố, tới quận, đến tận nhà đưa về đồn.

 

Ở đồn, họ đưa tôi vào phòng hội trường rồi bảo: “Ngồi yên đấy!”. Đoạn bỏ ra ngoài và đóng cửa lại.

 

Kể ra tôi cũng có thể ngồi yên nếu như sau đó không có màn an ninh xông vào bẻ tay và giật máy nghe nhạc, làm đứt tung cả tai nghe – họ sợ bị ghi âm. Do bị bẻ tay đau quá nên tôi nổi nóng, chống cự quyết liệt. Họ quát lên: “Trang! Có đưa đây không?”. “Không. Đồ ăn cướp!”.

 

Cuộc xô xát diễn ra trong phòng hội trường của đồn, nên nếu tường thuật một cách thật khách quan sẽ là: Có ít nhất 5 người, gồm 3 nam và 2 nữ, đã giằng giật đồ của một phụ nữ ngay trước mặt một pho tượng Hồ Chí Minh bằng thạch cao và phù điêu hai ông Các Mác, Lê Nin.

 

Phần thắng đương nhiên là thuộc về phe đông hơn. Nhân viên an ninh nhiều tuổi nhất dúi vào đầu tôi một cái: “Vào đồn rồi còn láo!”.

 

Tôi đáp: “Ừ. Các anh thì không phải là láo, mà các anh là một lũ ăn cướp. Mất dạy!”.

 

Tay trẻ hơn bảo: “Này, ai cướp đồ của chị?”. (Vừa nói hắn vừa chìa tay, đưa trả lại máy nghe nhạc cho tôi).

 

Đáp: “Sao, thế đột nhiên các anh bắt tôi về đây, rồi giằng máy nghe nhạc của tôi, tự ý mở ra, thì không phải là cướp à?”.

 

Cuộc tranh luận bắt đầu chuyển sang chủ đề thế nào là cướp. Tuy nhiên, đồng chí an ninh trẻ tuổi nọ đã nhanh chóng chuyển giọng, không còn là “chị, tôi” nữa.

 

– Địt mẹ con mặt lồn đã xấu còn vô duyên.
– Ờ, thì cũng như cả lò nhà mày thôi.
– Địt mẹ, mày nói “cả lò nhà tao” là tao tát lật mặt mày đấy, nghe chưa?

 

Tay sai của chế độ đã hiện nguyên hình. Thật sự lúc đó, tôi chỉ nghĩ đến những người lâu nay khi gặp công an vẫn rúm ró sợ hãi rồi về kể lể như một cách tự trấn an mình, rằng: “Bên công an cũng ôn hòa lắm, lịch sự lắm, có gì đâu”. Tôi nghĩ giá như có cách nào để họ hiểu bản chất vô học và bất chấp mọi thủ đoạn của an ninh Việt Nam, giá như có cách nào để họ hiểu thủ thuật “good cop, bad cop” (đứa đập đứa xoa) của công an.

 

Nhưng trong trường hợp tôi hôm nay thì các đồng chí đều đã lộ nguyên hình, và chẳng ai là “good cop” cả. Tất cả những gì họ làm, những lời họ nói, chỉ để toát lên một điều duy nhất: An ninh Việt Nam luôn muốn mọi người dân phải tuân phục cái gọi là “cơ quan công quyền”, phải biết sợ, bảo gì nghe nấy. Vốn tính hiếu thắng, công an muốn dân phải hoàn toàn khuất phục, và không thể chịu được chuyện những người dân thường lại nhơn nhơn, thách thức “lực lượng chức năng”. Tiếc rằng tôi không thể chiều cái tính trẻ con đó của họ được. Mà suy cho cùng, cả đất nước này, nhân dân cả nước này, đã chiều, đã nhịn chế độ công an trị này quá lâu rồi.

 

– Mày tát đi – Tôi đáp.

 

Hắn giương mắt nhìn tôi. Kiểu nhìn của công an bao giờ cũng vậy, gườm gườm, xoi mói và đầy đe dọa:
– Con mặt lồn, thứ mày tao tát chỉ bẩn tay tao. Thứ mày thì tao đái vào mồm ấy, chứ tao không như người khác đâu, hiểu chưa?

 

Tôi chỉ tay lên bàn:
– Mày đứng lên đây, vạch quần đái ngay tao xem nào.

 

Hóa ra chiến sĩ công an nhân dân cũng đủ liêm sỉ để không vạch cúc quần ra. Anh hùng đến thế là cùng.

 

Cứ thế, hai bên chửi nhau trước mặt bốn công an kia. Tất cả đều im lặng, kể cả hai phụ nữ. Không hiểu họ nghĩ gì trước cảnh đồng nghiệp chửi rủa một người cùng giới với họ như vậy.

 

Sau cùng, tay an ninh bỏ ra khỏi phòng, vừa đi vừa nhổ nước bọt và chửi: “Địt mẹ con chó vừa xấu vừa vô duyên. Bố khinh. Bố kinh tởm mày”.

 

Tôi gọi vọng ra:
– Mày vào trong phòng hội trường, đứng đây mà nhổ này. Ba cái trò này không ăn thua gì với bà mày đâu con ạ.

 

Hắn quay lại lườm tôi. Tôi bật cười. Lâu nay, tôi không muốn để cho an ninh nghĩ rằng “Đoan Trang là người mà khi cần, có thể trí thức như Nguyễn Quang A, có thể đường phố như Bùi Thị Minh Hằng, mà cũng có thể nghệ sĩ như Thịnh Nguyễn”. Phần nghệ sĩ có lẽ nhiều nhất trong ba phần ấy, nhưng cũng đúng là ba cái trò chửi bới này không ăn thua gì với tôi. Nó chỉ khiến tôi hơi ngạc nhiên: An ninh Việt Nam cạn lý và vô học đến thế sao?

 

Sau đó, nhân viên an ninh nhiều tuổi bắt đầu “làm việc”:
– Vừa rồi đi Hà Tĩnh thế nào?

 

Tôi nhún vai:
– Tôi không hiểu câu hỏi của anh. “Thế nào” là thế nào?
– Thì đó, chuyến đi Hà Tĩnh vừa rồi thế nào, đi với ai, làm gì?
– Anh hỏi như thế nhằm mục đích gì vậy?

 

Anh ta dằn giọng:
– Tôi hỏi chị đi Hà Tĩnh vừa rồi làm gì, chị lại hỏi lại tôi à?
– Thì tôi hỏi anh có mục đích gì khi hỏi như thế?
– Tôi là cơ quan an ninh, tôi đang làm việc với chị.
– Thì tôi chỉ hỏi anh là mục đích, động cơ của anh là gì khi hỏi tôi như thế thôi mà. Anh cứ trả lời đi đã.

 

Cuộc đấu khẩu lại đi vào thế bế tắc. Cuối cùng, anh ta cũng bỏ ra ngoài.

 

Còn lại trong phòng với hai thanh niên trẻ. Tôi thở dài, mở máy nghe nhạc. Một trong hai người trẻ cho tôi mượn cặp tai nghe.

 

Tôi bật máy. Giai điệu ngọt ngào của “Oh My Love” vang lên, với những ca từ mà bất kỳ ai đã biết đến ca khúc này đều không thể quên được.

 

“I feel sorrow, oh, I feel dream.
Everything is clearer in my heart.
I feel life, oh, I feel love
Everything is clearer in my world.”
(Tôi u sầu, tôi ước mơ.
Mọi thứ đều rõ ràng trong tim tôi.
Tôi cảm nhận cuộc đời. Tôi cảm nhận tình yêu.
Mọi thứ đều rõ ràng trong thế giới của tôi).

 

Tôi rùng mình khi nghe những lời ấy. Và tôi thấy… bỗng dưng muốn khóc.

 

Phụ đính 2
Bài viết của Vũ Đông Hà
Thủ phạm của thảm họa môi trường Formosa chính là Việt cộng và Tàu cộng

 

Vũ Đông Hà (Danlambao) – Chúng ta hãy tượng tượng trong một căn nhà đã từng bị cháy rụi, sau khi thanh tra để “khắc phục” thì những nỗ lực để “khắc phục” là có thêm 1 xô nước chữa cháy, một bình cứu hỏa, một vòi nước… và tổng cộng có 52 thứ “khắc phục” như vậy. Tuy nhiên, 1 thứ cần “khắc phục” thì vẫn còn y nguyên: thùng xăng rất to, mở nắp, nằm ngay giữa nhà đã đốt rụi căn nhà trước đây.

 

Đó là hình ảnh, tình trạng của căn nhà Vũng Áng qua cái gọi là “Formosa đã khắc phục 52/53 lỗi, đủ điều kiện vận hành lò cao số 1” (1) của đảng và nhà nước CSVN.

 

Ngày 4/4/2017, hàng loạt các trang báo lề đảng đăng tin “Formosa đã khắc phục 52/53 lỗi, đủ điều kiện vận hành lò cao số 1”. Chỉ cần đọc nhan đề, nhiều người dân có thể an tâm với con số 52/53 được khắc phục để chấm dứt mọi băn khoăn về việc Formosa tiếp tục hoạt động và mọi âu lo về hiểm họa môi trường được giải tỏa.

 

Vậy thì 1 lỗi duy nhất còn lại chưa khắc phục là gì?
Thưa đó chính là “lỗi” đã gây ra thảm họa môi trường nghiêm trọng nhất trong lịch sử Việt Nam.
Lỗi còn lại chính là “dập cốc ướt sang dập cốc khô theo lộ trình sẽ hoàn thành vào năm 2019”.

 

Tức là từ bây giờ cho đến 2019 toàn bộ nguy cơ ô nhiễm biển miền Trung vẫn còn y nguyên 100%! Vậy thì tại sao lại có kết luận “Formosa đã khắc phục 52/53 lỗi, đủ điều kiện vận hành lò cao số 1”. Rõ ràng là Bộ Tài nguyên & Môi trường nói riêng và đảng / nhà nước CSVN nói chung đang cố tình tiếp tay với Formosa để tàn phá môi trường Việt Nam.

 

Theo thỏa thuận ký kết ban đầu của dự án Formosa, quy trình dập cốc được phê chuẩn là “dập cốc khô”. Tuy nhiên, Formosa đã tự ý xây lò cao để sử dụng phương thức “dập cốc ướt”. Công trình xây lò và thực hiện một quy trình như vậy rất là lớn, không thể nào giữ bí mật được bên trong nội bộ ban giám đốc điều hành Formosa. Do đó:

 

Kết luận 1: Đảng và nhà nước CSVN biết rõ Formosa vi phạm ký kết và sử dụng công nghệ “dập cốc ướt” thay vì “dập cốc khô” trước khi thảm họa môi trường xảy ra vào đầu tháng 4, 2016.

 

Tại sao Formosa sử dụng quy trình dập cốc ướt?

 

Quy trình sản xuất thép có 2 giai đoạn luyện thép:
1 – Biến than đá thành than cốc (coke);
2- “Nấu” sắt chung với than cốc ở nhiệt độ cao.

 

Giai đoạn 1 biến than đá thành than cốc chính là giai đoạn thải ra nhiều hóa chất độc hại nhất. Phế thải chính là ammonia ở dạng khí và lỏng trong nước làm lạnh cùng một số hóa chất độc hại như Chlorine, Phosphorous và Arsenic.

 

Trong giai đoạn này, sau khi than đá được “nấu” ở nhiệt độ cao để tạo ra than cốc thì có phần làm mát / nguội cốc. Việc này có thể thực hiện bằng hai cách “dập cốc ướt” và “dập cốc khô”.

 

Để cắt giảm chi phí đầu tư cho lò dập cốc từ 15 đến 20 lần, Formosa đã gian lận xây lò “dập cốc ướt”, sử dụng quy trình làm nguội cốc bằng nước và từ lượng nước thải này đã tống xuất hóa chất độc hại và có dung lượng gấp nhiều lần so với phương cách “dập cốc khô”.

 

Ở đây cần ghi nhận 2 yếu tố song hành: hệ thống lò dập cốc ướt và quy trình dập cốc ướt.

 

Muốn thực hiện quy trình dập cốc ướt thì phải xây dựng hệ thống phù hợp để thực hiện quy trình này. Chi phí giảm 15, 20 lần nằm ở chi phí xây dựng hệ thống lò dập cốc. Muốn đổi sang phương thức dập cốc khô, tức không còn dùng nước thì phải xây lại toàn bộ lò luyện cốc theo phương cách dập cốc khô. Không thể nào chỉ thay đổi quy trình từ ướt sang khô với cùng một hệ thống dập cốc ướt đang sử dụng. Do đó:

 

Kết luận 2: Tuyên bố “Formosa đủ điều kiện vận hành lò cao số 1” là một tuyên bố láo khoét, lừa đảo. Tuyên bố “Formosa khắc phục 52/53 lỗi vi phạm, còn lại một hạng mục từ dập cốc ướt sang dập cốc khô theo lộ trình sẽ hoàn thành vào năm 2019” cũng là một tuyên bố lừa đảo. Đây không phải chỉ là một “hạng mục” đơn giản mà Formosa phải xây dựng lại toàn bộ hệ thống lò luyện cốc với chi phí rất cao để có thể áp dụng phương thức dập cốc khô.

 

Trở lại với biến cố đầu tháng 4, 2017. Vào thời điểm thảm họa môi trường xảy ra, nước thải Formosa chỉ với dung lượng 12.000 m3/ngày đã có “khả năng” giết cá hàng loạt trên một vùng biển dài trên 700km, rộng hơn 30 hải lý, và sâu trên 30m – khoảng chừng 1.160 tỷ m3 nước. Cuộc tàn sát môi trường này xảy ra trong bao lâu?

 

Ngày 18.06.2016 Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Formosa gửi công văn cho Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, cho biết lý do dẫn đến chất thải độc hại ra biển là vì bị mất điện trong thời gian đầu tháng 4, 2016 và hệ thống quản lý không kiểm soát được nước thải. (2)

 

Như vậy, từ đầu tháng 4 đến ngày 6 tháng 4, chỉ trong 6 ngày là cá chết tràn ngập bờ biển Đông được phát hiện. Do đó với dung lượng 72.000 m3/6 ngày thì dù với công nghệ dập cốc ướt, Formosa cũng không thể nào giết sạch cá trên mặt, dưới đáy biển trên một vùng biển mênh mông dài 700km với chừng 1.160 tỷ m3 nước.

 

Vậy thì biến cố xả thải là một tai nạn hay một âm mưu cố tình xả thải và xả nhiều chất độc hại hơn là chỉ từ số nước thải từ quá trình luyện cốc?

 

“Khi đầu tư, Formosa đều mở thầu quốc tế, có doanh nghiệp Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc tham gia. Cuối cùng chúng tôi đã chọn nhà thầu Trung Quốc có kinh nghiệm, hai khâu sản xuất quan trọng nhất trong nhà máy là luyện gang, luyện thép đều do Trung Quốc thiết kế, lắp ráp, thi công…” (3)

 

Đó là thú nhận của Vương Văn Tường – phó tổ trưởng Ban quản lý Formosa Hà Tĩnh của Tập đoàn Formosa.

 

Nhà thầu Tàu cộng này chính là Tập đoàn MCC – China Metallurgical Group Corporation (Công ty – Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc).

 

Không ai khác, chính MCC với 3 công ty con là CISDI Group, CIE và ACRE của Trung cộng đã xây dựng các lò cao, lò nung, các lò luyện than cốc cho tiến trình dập cốc nước.

 

Không ai khác, chính MCC của Tàu cộng là bộ phận xây dựng, điều hành và kiểm soát toàn bộ hệ thống xả thải ra biển Đông tại Vũng Áng. Và vì yếu tố thủ phạm là Tàu cộng nên ngay sau khi thảm họa xảy ra, Nguyễn Phú Trọng đã thân chinh đến Hà Tĩnh, có mặt ngay tại Formosa để trấn an, chữa cháy. Vì thủ phạm đứng đằng sau là Tàu cộng nên Ba Đình mới loay hoay đến 3 tháng trời để ngụy biện cho nguyên nhân cá chết. Formosa gửi công văn chính thức nhận lỗi vào ngày 18.06.2016 nhưng mãi đến ngày 30.06.2016 nguyên nhân cá chết mới được trình bày với công chúng. Nó chỉ được công bố 3 ngày sau khi Dương Khiết Trì đến Hà Nội để thảo luận và ra chỉ thị cho Nguyễn Phú Trọng phương hướng giải quyết.

 

Kết luận 3: Ngày nào Việt cộng còn tồn tại và làm chư hầu cho Tàu cộng, ngày đó vẫn còn Formosa. Formosa chỉ là vỏ bọc Đài Loan cho một căn cứ địa 70 năm của Tàu cộng. Nó không chỉ là một căn cứ địa mà còn giống như những công trình khác như Boxit Tây Nguyên, là pháo đài cho những cuộc tấn công sinh hóa tàn sát môi trường và sức khỏe của người dân Việt Nam, biến Việt Nam thành một đất nước và dân tộc bệnh hoạn vì nhiễm độc, để đạt được mong muốn sau cùng của Bắc Kinh là dân tộc Việt Nam chỉ còn đường duy nhất là cúi đầu chịu thần phục để trở thành một tỉnh lỵ của Tàu.
07.04.2017
____________________________________
Phụ đính 3
Diễn văn vinh danh luật sư Nguyễn Văn Đài

 

*

 

Diễn văn vinh danh luật sư Nguyễn Văn Đài của nữ Dân biểu Quốc hội Liên bang Đức Marie-Luise Dött trong lễ trao tặng Giải Nhân Quyền 2017 của Liên đoàn Thẩm phán Đức (Deutscher Richterbund) tại thành phố Weimar, miền đông nước Đức, vào ngày 05/04/2017.

 

Kính thưa quý vị,

 

Năm nay Giải Nhân Quyền của Liên đoàn Thẩm phán Đức được trao tặng cho ông Nguyễn Văn Đài, một luật sư Việt Nam. Nhưng ông Nguyễn Văn Đài không giống như bất cứ một luật sư bình thường nào khác. Ông Đài là người đã tận dụng những khả năng và cơ hội của mình trong hơn một thập niên qua để dấn thân cho nhân quyền, cho các nhóm tôn giáo thiểu số và cho việc hun đúc ý thức chính trị về dân chủ và nhân quyền trên quê hương Việt Nam của ông. Nói theo nghĩa đen, ông Đài đã đem tính mạng mình ra để làm những điều này. Những điều mà đối với chúng ta ở nước Đức tuy là đương nhiên, nhưng tại Việt Nam nó lại đem tới những hiểm nguy khôn cùng.

 

Trong số quý vị hiện diện hôm nay, hẳn có những người đã từng phải nếm trải sự độc đoán của Cộng hòa Dân chủ Đức khi xưa? Sự tàn bạo của nhà cầm quyền Cộng hòa Dân chủ Đức quý vị hãy nhân lũy thừa lên, thì sẽ hình dung ra được phần nào thể chế độc đoán tại Việt Nam hiện nay. Mặc dù Việt Nam đã phê chuẩn nhiều công ước trong đó có Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị, nhưng trong việc thực thi Việt Nam lại thường làm một cách độc đoán hơn là dựa trên cơ sở nhà nước pháp quyền. Tôi càng thấy rõ điều này hơn kể từ khi tôi nhận bảo trợ cho luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài ở Việt Nam.

 

Từ tháng Mười Hai 2015, ông Nguyễn Văn Đài bị tạm giam để điều tra với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước”. Trong gần 16 tháng qua tôi đã cùng với tổ chức nhân quyền “Veto! Mạng Lưới Những Người Bảo Vệ Nhân Quyền” đấu tranh đòi cải thiện điều kiện giam giữ, thực hiện thủ tục tố tụng theo tiêu chuẩn nhà nước pháp quyền và nhất là phải trả tự do cho ông Đài, vì những tội danh mà ông đang bị gán ghép là hoàn toàn vô căn cứ so với những chuẩn mực tự do, dân chủ của chúng ta.

 

Kính thưa quý vị, đối với nước Đức chúng ta, tự do quan điểm, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do tôn giáo hay tự do đi lại là những quyền căn bản được bảo đảm bằng hiến pháp. Những quyền này là một phần đương nhiên của cuộc sống hàng ngày, trong nền dân chủ của chúng ta. Không những chúng ta được sử dụng mà còn được viện dẫn và có quyền đòi hỏi được có những quyền tự do này. Là đại diện cho các cơ quan công tố và tòa án, quý vị là người bảo vệ những giá trị cao quý này của xã hội tự do dân chủ của chúng ta. Chính sự họp mặt của chúng ta hôm nay tại Weimar để trao tặng một giải nhân quyền đã chứng tỏ rằng, không phải tất cả mọi nơi nhân quyền đều được tôn trọng – một điều thật đáng tiếc!

 

Có những ngày tôi không thể nào tưởng tượng nổi và luôn cảm thấy khó chịu khi thấy con số những quốc gia tôn trọng nhân quyền và nhà nước pháp quyền trên thế giới ít hơn con số những quốc gia không thực hiện những điều này. Một trong những quốc gia coi nhẹ nhà nước pháp quyền là Việt Nam. Như chúng ta thấy, sự độc đoán của giới lãnh đạo Việt Nam chính là nguyên nhân vì sao luật sư Nguyễn Văn Đài không thể đích thân đến nhận giải thưởng ngày hôm nay. Nguyên do là ông lại bị bắt giam một lần nữa.

 

Luật sư Nguyễn Văn Đài bị tạm giam điều tra từ ngày 16/12/2015. Tại Việt Nam điều này đồng nghĩa với sự cô lập. Ông đang bị giam cách ly. Quý vị chắc biết thế nào là giam cách ly. Nó có nghĩa là người tù không có cơ hội nhận tư vấn pháp lý, không được gặp gỡ thân nhân, không được tiếp xúc các tù nhân khác – Đó là những tình trạng mà chúng ta ở Đức không thể nào hình dung nổi. Ít nhất về một khía cạnh, chúng tôi đã đạt được một thành quả duy nhất có tính cách đột phá là vợ ông, bà Vũ Minh Khánh, đã được phép vào thăm chồng trong trại tạm giam hai lần – lần đầu tiên xảy ra sau gần một năm ông bị giam cách ly!

 

Ngoài điều kiện giam giữ tồi tệ thì nguyên nhân của việc tạm giam điều tra cũng đáng phải được chú ý đến, ít nhất là theo quan điểm tự do, dân chủ của chúng ta: ông Đài bị tạm giam vì đã làm công việc của một luật sư nhân quyền. Ông Đài bị tạm giam vì đã làm công việc tư vấn và huấn luyện. Ông Đài bị tạm giam vì đã hỗ trợ các nhóm tôn giáo thiểu số. Ông Đài bị tạm giam vì đã dấn thân cho dân chủ và nhân quyền. Bộ Công An Việt Nam gọi những việc làm này là “tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 88 của Bộ luật Hình sự.

 

https://lh5.googleusercontent.com/8IxF3io4yoGL3WuiZ2t0B5lEdxjVh10AzUmXOhZncVSVT9XBoHgx9Vlf7m2tDxIueWG6sc9vOP_wuceLRrbs4ArodhOtmCJMwR84ofENUTugRNSfdkaxbPTj8JacKJBSVU98lqaDY0Cx_zRqtw
Quang cảnh hội trường với 1.000 quan khách tham dự lễ trao Giải Nhân Quyền 2017

 

Ông Nguyễn Văn Đài bị bắt dựa trên Điều 88 này vào ngày 16/12/2015, khi ông đang trên đường đến gặp gỡ phái đoàn Liên minh châu Âu trong dịp họ sang Hà Nội tham dự buổi đối thoại về nhân quyền thường niên với Việt Nam. Vài ngày trước đó, ông đã bị một nhóm côn đồ do nhà nước chỉ đạo đánh đập tàn nhẫn giữa đường. Riêng trong năm 2015 ông Đài đã ba lần bị công an và những kẻ côn đồ dường như được thuê mướn tấn công bằng vũ lực. Cũng không thể loại trừ khả năng nhà cầm quyền sẽ tiếp tục hành hung và sách nhiễu ông Đài trong thời gian ở trong tù. Ông Đài còn bị tạm giam bao lâu nữa là điều hoàn toàn không thể nào biết được. Nếu một ngày nào đó phiên tòa xét xử được mở ra và bị kết án, thì ông Đài và nữ cộng sự viên của ông bị bắt cùng là bà Lê Thu Hà có nguy cơ bị mức án lên tới 20 năm tù giam.

 

Kính thưa quý vị, đây không phải là lần đầu tiên ông Đài bị bắt giam bởi những công việc của một nhà bảo vệ dân quyền. Ông đã từng bị kết án theo Điều 88 của Bộ luật Hình sự Việt Nam và bị giam từ năm 2007 đến năm 2011. Tiếp đó là bốn năm quản chế kéo dài đến Tháng Ba 2015 – và chưa đầy chín tháng sau đó ông Đài bị bắt giữ trở lại vào tháng Mười Hai 2015. Việc ông Đài vẫn không ngừng tiếp tục công việc huấn luyện mở mang dân trí đã chứng tỏ sự can đảm vượt bậc phát xuất từ niềm tin vững mạnh trong nội tâm ông. Sau thời gian tù đày, ông Đài tiếp tục có những chương trình trợ giúp các nhóm tôn giáo thiểu số cũng như tư vấn xây dựng các nhóm xã hội dân sự và hiệp hội sinh viên. Ông tiếp tục làm việc tại Trung tâm Nhân quyền Việt Nam do ông sáng lập. Ngay sau khi ra tù vào năm 2011 ông Đài đã không sợ sự răn đe của bộ máy nhà nước và vẫn dấn thân cho các quyền tự do quan điểm, tự do báo chí, tự do lập hội và tự do đi lại tại Việt Nam. Đến năm 2013, ông Đài đã cùng một số người khác thành lập “Hội Anh Em Dân Chủ” trong mục đích xây dựng một nước Việt Nam công bằng, dân chủ và tiến bộ.

 

Kính thưa quý vị, đáng lý hôm nay vợ ông Đài, bà Vũ Minh Khánh, phải có mặt cùng chúng ta ở nơi đây, để thay mặt chồng nhận Giải Nhân Quyền. Tiếc rằng giới lãnh đạo Việt Nam đã ngăn cản không cho bà xuất cảnh vào Chủ Nhật vừa qua tại Hà Nội. Đây là một điều hết sức đáng tiếc và là thêm một bằng chứng nữa về thể chế độc đoán tại Việt Nam.

 

Bà Khánh là người phụ nữ mạnh mẽ đứng sau lưng ông Nguyễn Văn Đài; thiếu bà, ông Đài không thể nào làm được công việc của mình. Ngay khi ông bị bắt giam lần đầu, bà đã bắt đầu thực hiện việc đánh động dư luận và tạo một tiếng nói cho chồng. Bà Khánh đã tìm những luật sư giỏi nhất và chống trả lại những lời mạ lỵ bôi xấu trên báo chí nhà nước. Bà thật vô cùng can đảm! Sau khi ông Đài bị bắt vào tháng Mười Hai năm 2015, trong năm vừa qua bà đã đi khắp bốn lục địa để gây sự chú ý về những bất công lại vừa xảy đến cho chồng mình. Bà là người phụ nữ quả cảm mà ông Đài hiện đang rất cần đến! Tôi rất tiếc là giới lãnh đạo Việt Nam đã không cho bà xuất cảnh để hôm nay bà có mặt cùng chúng ta và đại diện chồng đón nhận giải thưởng.

 

Tôi biết trong lúc này, đối với ông Nguyễn Văn Đài cũng như vợ ông, Giải Nhân Quyền của Liên đoàn Thẩm Phán Đức có tất cả ý nghĩa. Giải Nhân quyền đồng nghĩa với sự công nhận một việc làm vô cùng dũng cảm. Giải Nhân quyền là sự đồng tình, hỗ trợ và khuyến khích việc làm này. Đối với ông Đài, Giải Nhân quyền tạo được sự quan tâm trong thời gian mà mà tiếng nói của ông không thể nghe thấy. Và như thế, Liên đoàn Thẩm phán Đức đã cho luật sư Nguyễn Văn Đài có thêm một tiếng nói và đã cụ thể hóa một tín hiệu.

 

Như thế chúng ta tuyên bố rõ ràng rằng chúng ta không chấp nhận sự độc đoán. Chúng ta không chấp nhận để cho giới lãnh đạo Việt Nam bắt ông Đài để dọa người khác. Chúng ta đứng phía sau, phía trước và bên cạnh người bảo vệ nhân quyền Nguyễn Văn Đài! Chúng ta – cũng như ông Đài – chỉ ngừng nghỉ khi nào nhân quyền có giá trị ở mọi nơi và cho mọi người.

 

Ông Đài đã luôn dấn thân cho quyền của những người khác, bất chấp hiểm nguy luôn đe dọa tính mạng của mình và của gia đình. Hiện nay ông cần sự quan tâm của chúng ta hơn bao giờ hết. Ông Đài cần những sự vinh danh như thế này – như là một câu đáp trả với giới lãnh đạo Việt Nam tại Hà Nội, và như là một lực đối trọng với họ.

 

Kính thưa quý vị, Nguyễn Văn Đài là một người đàn ông xuất chúng. Trong một chuyến công du tại Hà Nội vào mùa hè 2015 tôi đã trực tiếp làm quen và có dịp trao đổi với ông rất lâu. Người ta không thể nào không có ấn tượng về con người này. Tuy vậy người ta vẫn tự hỏi, từ đâu ông có được sức mạnh, có được sự dũng cảm và tính bất khuất trong những hoạt động của mình?

 

Chưa ai có thể làm ông Đài run sợ: kể cả những vụ hành hung tàn bạo của các cơ quan nhà nước, kể cả những sách nhiễu, kể cả tù đày và quản chế tại gia. Ông không bao giờ để bị chùn bước tranh đấu cho tự do, dân chủ và nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Tại quê hương mình, ông Nguyễn Văn Đài là một người can trường và là một trong số những người bảo vệ các quyền dân sự và chính trị được nhiều người biết đến nhất.

 

Tôi đặt câu hỏi: Làm sao người ta làm được điều ấy ở một đất nước có cái tội danh “tuyên truyền chống nhà nước”? Làm sao làm được điều ấy ở một đất nước mà tạm giam để điều tra đồng nghĩa với sự cách ly, không cho tiếp xúc với luật sư và không được thăm gặp? Làm sao người ta làm được điều ấy ở một đất nước mà tự do phát biểu quan điểm có thể đưa tới hậu quả hai mươi năm tù?

 

Ông Đài kể tôi nghe về động cơ của ông và qua đó mọi điều trở nên sáng tỏ đối với tôi: câu chuyện của ông gắn liền với lịch sử của nước Đức chúng ta. Quý vị hẳn vẫn nhớ đến mùa hè và mùa thu của năm 1989? Vâng, dĩ nhiên chúng ta vẫn nhớ. Ông Nguyễn Văn Đài cũng vẫn nhớ, và nhớ bởi cùng một nguyên nhân với chúng ta. Khi gặp ông Đài vào mùa hè 2015 tại Hà Nội, câu chuyện về nước Đức của chính bản thân ông đã gây ấn tượng lớn trong tôi. Năm 1989 ông Đài là một người “lao động hợp tác” tại Cộng hòa Dân chủ Đức ngày trước. Những người “lao động hợp tác” biết rõ là họ sẽ hồi hương. Nhưng khi hồi hương ông Nguyễn Văn Đài đã mang theo một điều rất quý báu: đó là nhận thức rằng tự do là điều có thể thực hiện được. Trải nghiệm về sự thay đổi qua một cuộc cách mạng ôn hòa và việc dân chủ hóa một đất nước độc tài đã đưa ông Đài đến quyết định học luật khi trở về Việt Nam. Khi hồi tưởng lại, ông Đài nói, Bức tường Berlin sụp đổ và sự kiện nước Đức tái thống nhất trong hòa bình đã để lại dấu ấn quyết định trong cuộc đời ông.

 

Mục đích của ông Đài trước sau vẫn là dồn mọi nỗ lực vào tiến trình dân chủ hóa Việt Nam. Ông muốn có một cuộc sống trong tự do, một cuộc sống với tự do quan điểm, tự do ngôn luận và tự do hội họp. Ông muốn có một cuộc sống tự do và được thực hiện quyền tự do tôn giáo và tự do nghề nghiệp mà không sợ thân thể và tính mạng bị đe dọa. Ông Đài muốn có một Việt Nam dân chủ và không độc tài. Ông muốn có một Việt Nam với một nhà nước pháp quyền và không độc đoán. Ông muốn có một Việt Nam được người dân yêu mến và không phải khiếp sợ.

 

Động cơ thúc đẩy của ông trước sau vẫn là “cách mạng” Việt Nam một cách ôn hòa, tự tin và khiêm tốn để có được dân chủ, tự do và nhà nước pháp quyền trong tương lai. Nhưng điều này hoàn toàn không dễ dàng thực hiện tại Việt Nam như chính tiểu sử của ông Đài đã cho thấy – rõ hơn hết là qua việc ông bị bắt giữ trở lại. Con đường đi tới dân chủ của Việt Nam vẫn còn dài và cần những người như Nguyễn Văn Đài.

 

Vì sự dấn thân không biết mệt mỏi và can trường cho dân chủ, tự do và nhân quyền tại Việt Nam, luật sư Nguyễn Văn Đài được trao tặng Giải Nhân Quyền 2017 của Liên đoàn Thẩm phán Đức. Niềm vui của tôi sẽ lớn biết bao nếu như hôm nay tôi được gặp lại ông và được trực tiếp chúc mừng ông tại thành phố Weimar này. Tiếc thay tôi không làm được điều này.
(Bản dịch từ nguyên bản tiếng Đức của Tri Nguyên)
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: