Phạm Chí Dũng: Không thể phớt lờ quyền tự ứng cử của công dân

Thụy My
Đăng ngày 31-10-2014 Sửa đổi ngày 31-10-2014 15:50
RFI

mediaToàn cảnh Quốc hội Việt Nam khóa 13 kỳ họp thứ 8, khai mạc tại Hà Nội ngày 20/10/2014.REUTERS/Kham

Ngày 28/10/2014, một số tổ chức dân sự với vai trò khởi xướng trong đó có Hội Nhà báo Độc lập, đã ra Tuyên bố về quyền tự ứng cử của công dân. Tuyên bố này được đưa ra vào thời điểm đang diễn ra kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khóa XIII (20/10 đến 28/11/2014), với hai phần ba thời lượng được dành cho việc xây dựng các luật. Được biết đây là kỳ họp có số lượng luật được Quốc hội thông qua và cho ý kiến nhiều nhất từ trước đến nay.

RFI Việt ngữ đã đặt câu hỏi với nhà báo Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập về vấn đề trên.

RFI : Xin chào nhà báo Phạm Chí Dũng. Anh có thể cho biết lý do vì sao bản tuyên bố về quyền tự ứng cử của công dân được nêu ra vào thời điểm này?

Nhà báo Phạm Chí Dũng : Ngay thời điểm này, Quốc hội Việt Nam đang họp kỳ cuối năm 2014 và sẽ bàn về bầu cử đại biểu Quốc hội – một vấn đề mà trong con mắt những người độc tôn đảng trị là hết sức “nhạy cảm”. Nhưng lại đang có những dấu hiệu Ủy ban Thường vụ Quốc hội muốn phủi tay một vấn đề rất thiết thân với quyền đương nhiên của nhân dân là quyền tự ứng cử.

Từ Hiến pháp 1992 đến Hiến pháp 2013 đều quy định: Công dân, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên đều có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng Nhân dân. Thế nhưng trong suốt 68 năm qua, quyền tự ứng cử của công dân vẫn chỉ là một vật trang trí bị rẻ rúng. Lúc cần thì mang ra bài trí cho “dân chủ cơ sở”, nhưng thực chất là bóp nghẹt ngay tức khắc những ai muốn tự mình cất lên tiếng nói.

Một minh chứng rất rõ cho tình trạng bóp nghẹt đó là hình thức ứng cử thông qua tổ chức, cơ quan, đơn vị giới thiệu luôn áp đảo so với việc ứng cử của bất kỳ cá nhân nào. Cứ gần mỗi kỳ bầu cử, các cấp từ quận huyện, tỉnh thành đến trung ương đều ra sức “vận động” và cả đe dọa những người tự ứng cử, kể cả đảng viên, để rút tên.

Chẳng hạn các điều các điều 34, 35, Luật bầu cử đại biểu lại quy định chặt chẽ việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương. Chính lối bầu cử áp đặt theo cơ chế “Đảng cử dân bầu” trên đã tạo ra sự bất bình đẳng sâu sắc và xúc phạm nặng nề đối với việc tự ứng cử của công dân.

Kết quả ba cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội gần đây đã cho ra những con số quá thấp về tự ứng cử. Chẳng hạn Quốc hội khóa XI cả nước có 67 người tự ứng cử, kết quả chỉ có 2 người trúng cử. Quốc Hội khóa XII cả nước có 238 người tự ứng cử, chỉ duy nhất 1 người trúng cử; còn đến Khóa XIII thì công tác vận động “thành công” đến mức số người tự ứng cử chỉ còn có 15, trúng cử 4 người.

Còn lần này, Quốc hội sẽ bàn về luật bầu cử đại biểu, nhưng hầu như chắc chắn họ sẽ lặp lại lối mòn cũ là áp đặt cơ chế “đảng cử dân bầu”, và sẽ hạn chế đến mức tối thiểu những người tâm huyết muốn tự ứng cử để gánh vác việc nước và giương cao ngọn cờ phản biện.

RFI : Trước đây ông Hồ Chí Minh từng khẳng định: Hễ những ai muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử…

Không chỉ ông Hồ Chí Minh, mà Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966, tại Điều 25 ghi rõ: Bầu cử và ứng cử trong các cuộc bầu cử định kỳ chân thực, bằng phổ thông đầu phiếu, bình đẳng và bỏ phiếu kín nhằm đảm bảo cho cử tri tự do bày tỏ ý nguyện của mình.

Còn Tuyên ngôn Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc năm 1948 nhấn mạnh: Ý chí của nhân dân phải là cơ sở của quyền lực của nhà nước. Ý chí này thể hiện qua các cuộc bầu cử định kỳ và chân thực, tổ chức theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, bình đẳng và bỏ phiếu kín hoặc bằng những tiến trình bầu cử tự do tương đương.

Nói như vậy và vào lúc Nhà nước Việt Nam đã là một thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc, tự ứng cử đã trở thành một trong những quyền chính trị cơ bản và thiêng liêng nhất của một con người cần phải tôn trọng triệt để. Cùng với quyền bầu cử, quyền ứng cử phải được thực hiện như một trong những quyền cơ bản nhất của con người mà thể chế cần bảo đảm. Bầu cử chỉ thực sự tự do và công bằng khi mọi công dân thực thi quyền tự ứng cử mà không bị cản trở trong bất kỳ trường hợp nào.

RFI : Trong Tuyên bố về quyền tự ứng cử của công dân, các hội đoàn dân sự đã nêu những khuyến nghị trọng tâm nào?

Việc đầu tiên là phải xóa bỏ cơ chế “Đảng cử, dân bầu” tồn tại từ nhiều năm qua. Thứ hai là phải minh bạch hóa trong công tác đối với người tự ứng cử. Không kỳ thị trong cách tuyên truyền bầu cử, không phân biệt trong điều kiện vận động bầu cử của các ứng viên, không có hành vi cản trở đối với những người tự ứng cử nhằm thể hiện tính công bằng, khách quan.

Đặc biệt, chúng tôi yêu cầu Quốc hội bổ sung điều luật quy định cụ thể điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục trong việc thực hiện quyền tự ứng của công dân trong Luật bầu cử Quốc hội. Ủng hộ người dân tự ứng cử để thể hiện thực chất ý chí nhân dân trong bầu cử.

Chúng tôi cũng yêu cầu xóa bỏ những bất công và bất hợp lý trong Quyết định số 244-QĐ/TW về ban hành Quy chế bầu cử trong Đảng.

RFI : Anh có thể cho biết rõ hơn về những bất công trong Quyết định 244 trên đây ?

Có tới “9 không” trong quyết định này. Điều 13 của Quy chế nhấn mạnh đến 6 việc “không được” và 3 việc “không có”. Theo đó, cấp ủy viên cấp triệu tập đại hội không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do cấp ủy đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không cótêntrong danh sách đề cử của cấp ủy.

Ở các hội nghị của ban chấp hành, ủy viên ban thường vụ không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do ban thường vụ cấp ủy đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không cótên trong danh sách đề cử của ban thường vụ cấp ủy.

Ở các hội nghị của Ban Chấp hành Trung ương, các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do Bộ Chính trị đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề cử của Bộ Chính trị.

Nói chung là một cơ chế cực kỳ độc đoán và áp đặt!

RFI Được biết Chính phủ đã có văn bản đề nghị Dự luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân bổ sung quy định theo hướng mở rộng các hình thức bầu cử. Anh nghĩ gì về động thái này?

Tất nhiên chúng tôi có thể đồng thuận với bất kỳ hành động nào của Chính phủ có lợi cho dân chủ và người dân. Chỉ có điều phải xem xét một cách biện chứng xem Chính phủ có thực tâm “vì dân” hay chỉ vì quyền lực và lợi ích riêng của họ.

Thực ra, Chính phủ đã đưa ra khá nhiều hứa hẹn về cải cách thể chế nhưng vẫn chưa có kết quả nào đáng chú ý.

Suốt ba năm qua, kể từ tháng 11/2011 khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra trước Quốc hội đề nghị Luật biểu tình, cho đến giờ tất cả vẫn lặng câm. Những vấn đề khác như Luật lập hội, Luật trưng cầu dân ý và “dễ” nhất là Luật tiếp cận thông tin cho tới nay vẫn chưa thấy tăm hơi đâu. Vào tháng 8/2013, Chính phủ đã đưa ra tuyên bố “quyền phúc quyết thuộc về nhân dân”, khiến dư luận và báo chí được một phen thấp thỏm hy vọng. Nhưng từ đó đến nay, tình trạng nhân dân vẫn bị hết nhóm lợi ích kinh tế đến nhóm lợi ích chính trị đè đầu cưỡi cổ đã cho thấy “quyền phúc quyết” thực chất là thế nào.

Lối so sánh biện chứng lịch sử không tránh khỏi như thế đang khiến người dân khó có thể hiểu khác hơn là ngay trước một kỳ họp Quốc hội, giới quan chức chính phủ muốn lặp lại kịch bản “lấy điểm” mà không phải xuất phát từ lòng thành tâm tối thiểu của họ.

RFI : Còn về phía Ủy ban Thường vụ Quốc hội, liệu họ có chấp nhận quyền tự ứng cử của công dân?

Chỉ mới cách đây hơn hai tháng, vào trung tuần tháng 8/2014, Ban soạn thảo dự án luật thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội còn cho rằng “để bảo đảm sự công bằng, khách quan thì không nên bổ sung quy định hình thức người ứng cử tự mình vận động bầu cử”, với lý do “thực tiễn cuộc bầu cử vừa qua cho thấy có tình trạng người ứng cử sử dụng vật chất ủng hộ cho cá nhân hoặc địa phương nơi mình ứng cử, tạo sự không công bằng với ứng cử viên khác”.

Một lần nữa trong không biết bao nhiêu lần từ quá nhiều năm qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lại dính vào tính thủ cựu không làm sao sửa được. Bất cần biết lý do trên có tính thực chứng hay không, cho đến nay vẫn chỉ có hai hình thức vận động “đảng cử dân bầu” là thông qua hội nghị cử tri do Mặt trận Tổ quốc tổ chức và vận động trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Thế nhưng người dân Việt Nam lại biết quá rõ trong quá khứ các kỳ vận động bầu cử, đã chỉ có một số ít ỏi ứng viên độc lập dùng tới “lực lượng vật chất” và “lực lượng truyền thông” để tự ứng cử. Những người này lại thuộc về thành phần doanh nghiệp chứ không phải là các trí thức túng thiếu tiền bạc nhưng luôn thừa thãi lòng tự trọng.

Phần đa còn lại là các ứng viên được “cơ cấu” theo cách không thể nào trượt. Đó là những quan chức mặt trận và chính quyền theo ba cấp phường xã, quận huyện và tỉnh thành. Chính những ứng viên này mới được trang bị đầy đủ bởi ngân sách nhà nước cùng đội hậu bị hùng hậu của báo chí quốc doanh.

Xét theo phương châm bất di bất dịch đó, quan chức nhà nước được coi là “ăn đủ”, còn những người có gan tự ra ứng cử trong quá khứ như các ông Cù Huy Hà Vũ, Lê Quốc Quân… đều rớt sạch. Không những rớt, các ông này sau đó còn đi thẳng vào nhà tù !

Tuy vậy, đó là dĩ vãng. Còn hiện thời, những thông tin sôi trào từ dư luận người dân cho thấy nếu một cuộc bầu cử tự do được chấp thuận, các ứng cử viên tự do và trên hết là người có tinh thần yêu nước sẽ chiến thắng.

Có lẽ quá lo ngại tinh thần yêu nước và “chủ nghĩa tự do vô chính phủ” như thế nên Quốc hội Việt Nam và những người “cương lĩnh Đảng quan trọng hơn Hiến pháp” vẫn âm thầm làm mọi cách để không cho phép bất kỳ nhân vật nào của Xã hội dân sự bén mảng vào chốn nghị trường.

Vì thế, tôi cho là tính thủ cựu và lợi ích nhóm chính trị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chưa thể chuyển ngay, mà phải kéo dài một thời gian nữa.

RFI : Người dân phản ứng thế nào về tính thủ cựu và lợi ích nhóm như thế?

Nhiều dư luận trong nhân dân Việt Nam đang cho rằng Quốc hội không còn là một cơ quan “của dân, do dân và vì dân” nữa. Nói khác đi, Quốc hội đang là tổ chức của những nhóm lợi ích về kinh tế và nhóm thân hữu về chính sách. Bản Hiến pháp 2013 đầy bất công về “sở hữu đất đai toàn dân” được thông qua với tỉ lệ cực kỳ áp đảo đã cho thấy các nhóm lợi ích và bảo thủ trong Quốc hội ghê gớm như thế nào.

Với các nhóm lợi ích kinh tế, họ chiếm một phần trong Quốc hội với tư cách kiêm nhiệm, còn các nhóm thân hữu chính sách cũng thế. Cho dù đã nhiều đề nghị phải nâng tỉ lệ đại biểu chuyên trách lên 30% hoặc 50%, nhưng cho tới nay số kiêm nhiệm vẫn còn quá nhiều theo cách “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Nhưng nhiều người dân còn cho rằng không chỉ có thế, các nhóm lợi ích đang hành xử theo lối “vừa ăn cướp vừa la làng” ngay trong nghị trường, xóa lấp những tổn hại và di hại mà họ gây ra đối với dân chúng. Ví dụ điển hình nhất chính là dự án sân bay Long Thành mà các nhóm tài phiệt và chính sách “vẽ” đến hàng chục tỉ USD, chủ yếu vay mượn từ nguồn ODA, bất kể tương lai đổ nợ lên đầu con cháu như thế nào.

Đã đến lúc người dân nhận ra là Quốc hội của họ đã “gật” quá nhiều và quá dễ dãi đối với các nhóm lợi ích, khiến cho đất nước rơi vào cảnh tàn mạt về kinh tế và đạo đức xã hội như ngày hôm nay. Ngay cả một số đại biểu Quốc hội cũng bắt đầu phản ứng với não trạng và cung cách làm việc của bộ phận đầu não trong Quốc hội.

Quốc hội không thể đi ngược với xu thế chung. Quốc hội và Bộ Chính trị đảng không thể lũng đoạn mãi quyền tự ứng cử của công dân. Chắc chắn trong vài năm tới họ sẽ phải tự thay đổi, sẽ phải để cho người dân tự ứng cử, để nhân dân tự cứu mình và cứu vãn đất nước mà không thể trông chờ vào một chế độ điều hành quá yếu kém và đầy rẫy tham nhũng. Nếu không tự thay đổi, Quốc hội sẽ trở thành con số 0 trong mắt cử tri và trước sau cũng bị giải tán theo quá nhiều kinh nghiệm lịch sử ở các nước trên thế giới.

Ít ra, họ phải còn một chút liêm sỉ tối thiểu!

RFI : Xin chân thành cảm ơn nhà báo Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam đã vui lòng nhận trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ.

******************************************************************

Tuyên bố về quyền tự ứng cử của công dân (Statement on citizens’ right to stand for election)

http://www.ijavn.org/2014/10/tuyen-bo-ve-quyen-tu-ung-cu-cua-cong.html

Quyền hiến định

Dân chủ, hay sự thể hiện quyền làm chủ của nhân dân không chỉ nằm ở việc hướng định với lá phiếu, mà còn thể hiện qua thủ tục, trình tự tiến hành bầu cử, trong đó có quyền tự ứng cử. Bầu cử chỉ thực sự tự do và công bằng khi mọi công dân thực thi quyền tự ứng cử mà không bị cản trở trong bất kỳ trường hợp nào.

Tự ứng cử vì thế trở thành một trong những quyền chính trị cơ bản và thiêng liêng nhất của một con người, được ghi nhận trong các công ước Quốc tế và bản Hiến pháp qua các thời kỳ của nhà nước Việt Nam.

Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị năm 1966, tại Điều 25 ghi rõ: Bầu cử và ứng cử trong các cuộc bầu cử định kỳ chân thực, bằng phổ thông đầu phiếu, bình đẳng và bỏ phiếu kín nhằm đảm bảo cho cử tri tự do bày tỏ ý nguyện của mình.

Tuyên ngôn nhân quyền của Liên Hiệp Quốc năm 1948, tại Điểm 3, Điều 21 nhấn mạnh: Ý chí của nhân dân phải là cơ sở của quyền lực của nhà nước. Ý chí này thể hiện qua các cuộc bầu cử định kỳ và chân thực, tổ chức theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, bình đẳng và bỏ phiếu kín hoặc bằng những tiến trình bầu cử tự do tương đương.

Ông Hồ Chí Minh – người khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, từng khẳng định: Hễ những ai muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử.
Hiến Pháp của nhà nước Việt Nam từ năm 1946 đến nay quy định về quyền tự do ứng cử của mọi công dân. Cụ thể:

Hiến pháp năm 1946 của nước Dân chủ Cộng Hòa, Mục C, điều 18 quy định: Người ứng cử phải là người có quyền bầu cử, phải ít ra là 21 tuổi, và phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ.
Hiến pháp 1992, Điều 54 quy định: Công dân, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên đều có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật.

Hiến pháp 2013, Điều 27 tiếp tục quy định: Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Việc thực hiện các quyền này do luật định.

Cùng với quyền bầu cử, quyền ứng cử phải được thực hiện như một trong những quyền cơ bản nhất của con người mà thể chế cần bảo đảm.

Cơ chế “Đảng cử dân bầu”

Dù đã tồn tại trong văn bản pháp luật cao nhất của một nhà nước (Hiến Pháp), nhưng trong 68 năm qua, quyền tự ứng cử vẫn chỉ mang tính tượng trưng, lý thuyết.

Cụ thể, trong Quyền ứng cử, có quy định hai hình thức ứng cử. Trong đó, việc ứng cử thông qua tổ chức, cơ quan, đơn vị giới thiệu luôn áp đảo so với việc ứng cử của một cá nhân bất kỳ.

Cụ thể, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội, tại Điều 2 quy định: Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên đều có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội theo quy định của pháp luật. Song, tại điều các điều 34, 35, Luật bầu cử đại biểu lại quy định chặt chẽ việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội của các cơ quan, tổ chức, đơn vị ở T.Ư.

Chính lối bầu cử áp đặt theo cơ chế “Đảng cử dân bầu” trên đã tạo ra sự bất bình đẳng sâu sắc và xúc phạm đối với việc tự ứng cử của công dân.

Do vậy, kết quả ba cuộc bầu cử ĐBQH gần đây đã cho ra những con số quá thấp về tự ứng cử.
Quốc hội khóa XI cả nước có 67 người tự ứng cử, kết quả chỉ có 2 người trúng cử; Quốc Hội khóa XII cả nước có 238 người tự ứng cử, chỉ duy nhất 1 người trúng cử; Khóa XIII, số người tự ứng cử là 15, trúng cử 4 người.

Tuyên bố

Tự ứng cử là quyền chính trị quan trọng bởi điều này thể hiện nền dân chủ thực sự. Chính điều này, cùng với quyền tự do bầu cử sẽ làm gia tăng quyền tham gia quản lý nhà nước, xã hội của mọi công dân trong thực tế. Quyền ứng cử càng được đảm bảo bao nhiêu thì càng thể hiện tính đặc trưng của một nhà nước của dân, do dân, vì dân bấy nhiêu.

Chúng tôi – một số hội đoàn thuộc Xã hội Dân sự – tuyên bố:

1. Yêu cầu các cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc Bầu cử Quốc hội khóa XIV phải có trách nhiệm cao nhất trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi công dân được thực hiện đầy đủ quyền bầu cử, ứng cử của mình.

Xóa bỏ cơ chế “Đảng cử, dân bầu” tồn tại từ nhiều năm qua.

2. Yêu cầu minh bạch hóa trong công tác đối với người tự ứng cử. Không kỳ thị trong cách đưa tin (tuyên truyền bầu cử), không phân biệt trong điều kiện vận động bầu cử của các ứng viên, không có hành vi cản trở đối với những người tự ứng cử nhằm thể hiện tính công bằng, khách quan.

3. Yêu cầu tiếp tục bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện hơn nữa luật Bầu cử đại biểu Quốc hội, quy định rõ quyền tự ứng cử của công dân; quy trình, thủ tục, cách thức để công dân thực hiện quyền tự ứng cử của mình. Đặc biệt, bổ sung điều luật quy định cụ thể điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục trong việc thực hiện quyền tự ứng của công dân trong Luật bầu cử Quốc hội

4. Yêu cầu xóa bỏ sự bất công hoặc làm rõ giá trị công bằng đối với hai hình thức ứng cử trong văn bản luật Bầu cử Đại biểu Quốc Hội, cụ thể là điều 34, 35.

Xem xét lại những bất hợp lý và thiếu công bằng trong Quyết định số 244-QĐ/TW ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương về việc ban hành Quy chế bầu cử trong Đảng.

5. Yêu cầu thực hiện phổ biến sâu rộng tới mọi tầng lớp nhân dân về Pháp luật bầu cử, về quyền lợi và nghĩa vụ của công dân trong các cuộc bầu cử, về quyền tự ứng cử của công dân. Đồng thời, Luật phải quy định rõ Ứng cử là Quyền và là Trách nhiệm của mọi Công dân.

6. Ủng hộ việc hồ sơ ứng cử phải có lý lịch tư pháp, kê khai tài sản. Ủng hộ người dân tự ứng cử để thể hiện thực chất ý chí nhân dân trong bầu cử.

7. Đồng thuận văn bản góp ý của Chính phủ gửi ban soạn thảo Dự luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân (thuộc Ủy ban thường vụ quốc hội) về “đề nghị dự luật bổ sung quy định theo hướng mở rộng các hình thức bầu cử, như cho phép người ứng cử tự mình tiến hành vận động bầu cử”.

Ngày 28 tháng 10 năm 2014

Danh sách hội đoàn dân sự ký tên:

Hội Nhà báo độc lập Việt Nam – Đại diện: Nhà báo Phạm Chí Dũng

Diễn đàn Xã hội dân sự – Đại diện: TS. Nguyễn Quang A

CLB Lê Hiếu Đằng – Đại diện: Ông Huỳnh Kim Báu

————————–

Statement on citizens’ right to stand for election

Constitutional rights

Democracy, or the expression of the people’s sovereignty not only lies in the direction of the ballot, but also expressed through the procedures to conduct elections, which includes the right to stand for election. Only when citizens can exercise their right to stand for election without being hindered in any circumstances can elections be considered really free and fair.

The right to self-nomination therefore is the most basic and the sanctity of political rights, which is recognized in the International Covenant and Vietnam’s Constitution throughout the different eras.

The International Covenant on Civil and Political Rights, adopted in 1966, clearly states in Article 25 the right of citizens “to vote and be elected at genuine periodic elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held at by secret ballot, guaranteeing the free expression of the will of the electors.”

Declaration of Human Rights of the United Nations, adopted in 1948, emphasizes in Point 3 of Article 21 that “the will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.”

Ho Chi Minh, the man who gave birth to the Democratic Republic of Vietnam, once said: “Anyone who wants to take part in running the country shall have the right to stand for election, and everyone who is a citizen shall have the right to vote.”

The Constitution of the state of Vietnam from 1946 till the present has always provided for the freedom of every citizen to stand as candidates for public office. Specifically:

The 1946 Constitution of the Democratic Republic of Vietnam stipulates in Section C of Article 18 that “candidates shall be those who have the right to vote, are at least 21 years of age, and know how to read and write”.

The 1992 Constitution stipulates in Article 54 that “citizens, regardless of ethnicity, gender, social background, creed, religion, educational level, occupation, residence period, shall have the right to vote if they are at least 18 years of age, and shall be eligible to stand for election to the National Assembly and the People’s Councils in accordance with the law if they are at least 21 years of age.

The 2013 Constitution continues to stipulate in Article 27 that citizens who are 18 years of age and older shall have the right to vote, and citizens who are 21 of age or older shall have the right to stand for election to the National Assembly and the People’s Councils. The implementation of this right shall be in accordance with the law.

Along with the right to vote, the right to stand for election must be implemented as one of the most basic rights of human beings that institutions should ensure.

The “Party’s nomination, People’s votes” principle

In spite of its 68 years of existence in the highest legal document of a state (the Constitution), the right to stand for election remains a “symbolic right” which exists only in theory.

To be specific, the right to stand for election defines two types of nominations, of which nominations through organizations, agencies, or units are overwhelming compared to self-nominations by any individual.

More specifically, the Law on Elections to the National Assembly stipulates in Article 2 that citizens of the Socialist Republic of Vietnam, regardless of ethnicity, gender, social background, religion, religiosity, educational level, occupation, residence period, shall have the right to vote once they are eighteen years of age or older, and the right to nominate delegates to stand for election the National Assembly in accordance with the law once they are 21 years of age or older. However, this same document also provides in articles 34 and 35 to strict regulations on how to nominate candidates to the National Assembly through agencies, organizations and units at central levels.

It is this voting mechanism based on the imposing principle of “Party’s nomination, People’s votes” that has created gaping inequalities that mock the right of citizens to stand for election.

The results of the three most recent elections of MPs thus show that there are too few successful candidates who were “independent” (ie, self-nominated) candidates.

In the 11th National Assembly there were 67 independent candidates; only 2 were elected. In the 12th National Assembly there were 238 independent candidates; only one was elected. And in the 13th National Assembly there were 15 independent candidates; 4 were elected.

Statement

The right to stand for election is an important political right because it represents real democracy. It is this right, together with the right for free elections which will increase the right to take part in running a country and managing a society of all citizens in reality. And the more voting rights are guaranteed, the more characteristic features are revealed of a government that is “of the people, by the people, and for the people”.

We, representatives of several associations belonging to the civil society, hereby demand that:

1. All agencies and organizations involved in the 14th National Assembly Elections should act with the utmost responsibility to create the most favorable conditions for all citizens to fully implement the right to vote as well as the right to self-nomination for election themselves.
The “Party’s nomination, people’s votes” principle that has been in existence for so many years should be removed.

2. Transparency of procedures related to self-nominations should be established. No discrimination in terms of news coverage or conditions for conducting the election campaign should remain, and no hindering of self-nominated candidates’ activities should be allowed. This is essential to establish the principle of fair and objective elections.

3. Further supplements, amendments, and other improvements should be made to the Law on National Assembly Elections, which should specify the right of citizens to self-nomination, as well as the processes, procedures, and methods for citizens to exercise that right. In particular, additional rules specifying the conditions, standards, processes and procedures in the implementation of citizens’ right to self-nomination should be included in the Law on National Assembly Elections.

4. Removal of unfair rules, or clarifications to enable fair treatment of the two types of candidates should be made in Law on National Assembly Elections, namely in articles 34 and 35.
Revisions to the unreasonable and unfair Decision No. 244 QD /TW dated June 9, 2014 promulgated by the Central Committee concerning voting rights of Party members should be considered.

5. Dissemination to the people of all social strata of the Law on Elections, of the rights and responsibilities of citizens in elections, and in particular the right of citizens to self-nomination should be made. Also, it should be make clear in the law that standing for election is the right and responsibility of all citizens.

6. Candidates’ profile should be made to include a judicial record and a declaration of assets. The right to self-nomination should be respected in order to represent the actual will of the people in elections.

7. Comments submitted by the Government to the Bill Drafting Committee for the Law on National Assembly and People’s Council Elections (which belongs to the National Assembly Standing Committee) to propose additional provisions towards more open forms of election, such as allowing the candidate to conduct his/her own election campaigns, should be supported.

Made in Saigon, Vietnam, October on 28th 2014

List of civil society organizations signed:

– The Independent Journalists’ Association of Viet Nam – Representative: Pham Chi Dung, journalist

– Civil Society Forum – Representative: Dr. Nguyen Quang A

– Le Hieu Dang Club – Representative: Mr. Huynh Kim Bau

Một phản hồi

  1. SỰ THẬT NÀO SAU “NGÀI CHỦ TỊCH” PHẠM CHÍ DŨNG?
    Tôi đã đọc các bài viết của Phạm Chí Dũng từ cách đây 9 năm! Từ những truyện ngắn đầu “Những bông hoa hoang dã” đến các tiểu thuyết sau này như “Ngài nghị sĩ”, “Cuộc phiêu lưu của linh hồn cầm cố”… 9 năm cũng chưa phải quá dài để người ta khôngnhận ra nhau! Vậy mà giờ đây tôi thực sự ngỡ ngàng đến bàng hoàng trước những đổi thay của Dũng. Dũng giờ đây đã “lên chức” to quá rồi, “chủ tịch của hội nhà báo”(?!). Ai cũng biết chức danh chủ tịch hội nhà báo vô cùng cao quý, tôn vinh cho người đứng đầu cả một nền báo chí! Cứ đường hoàng mà đi đường thẳng như người đời thì bao giờ mới leo lên được đến đỉnh trên muôn người như thế, đứng đầu cả một giới “quyền lực thứ tư” kia mà!? Nếu làm được điều đó, Dũng đã bỏ xa bao nhiêu cây đa cây đề hàng mấy chục năm vào sinh ra tử với cái nghề đầy gian truân này để leo đến nấc thang quyền lực cao ngất mà với một tay mơ với dăm ba bài báo không ai biết đến khó có thể làm được. Lại nói đến hai từ Quyền lực – đã bao người đánh đổi cả danh dự, nhân phẩm thậm chí cả tính mạng vì nó. Cho nên ngẫm đi ngẫm lại cũng không trách Dũng được, cũng chỉ là theo lẽ thường để leo cao và cao hơn thôi. Không leo được bằng tài năng và cống hiến như những chân nhân thì ta leo bằng mánh khóe, bằng cái tài điêu trá của ngòi bút cong vênh và thêm gia vị là sự liều lĩnh của kẻ hám danh, hám quyền vô độ. Có sao đâu! Miễm là có chút danh hão với đời và cuối cùng cho ra được cái hội nghe cũng “oách” – Hội Nhà báo độc lập Việt Nam. Cũng đầy đủ ban bệ như ai. Nào là mấy chục thành viên, nào là đến 4 chi hội gồm cả 3 miền Bắc, Trung, Nam trong nước chưa đủ “to”còn phải vơ cả “thế giới”, có cả cơ quan ngôn luận với trang “Việt Nam thời báo”… Thế mới “xứng” danh “anh hùng thông tin” tầm “thế giới” chứ! Ai cũng biết bằng những mỹ từ gian trá, năm 2014 “ngài chủ tịch” đã được Tổ chức Phóng viên Không biên giới “phong” danh hiệu Anh hùng thông tin. Người ta  “phong” vậy thì mình phải đáp lại bằng cái gì hoành tráng cho xứng mà!
    Làm sao không kinh ngạc khi một người hôm qua còn viết ngợi ca và thương tiếc Hồ Chí Minh với những lời lẽ hết sức chân thành của lòng ngưỡng mộ, một người đã tha thiết xin vào Đảng với những lời thề nguyền sống chết nay quay ngoắt lại tráo trở xổ ra hàng tràng những điều ngoa ngoắt. Công bằng mà nói thì những luận điệu mới nghe qua nếu không phải là người có tầm trải nghiệm và con mắt nhìn sắc sảo thì thấy cũng bùi tai với những gì nghe mà to tát, nào “tự nguyện dấn thân vì tự do báo chí”, nào là “vì một nền dân chủ thực sự”, “vì tiến bộ xã hội và hạnh phúc của người dân”… Cứ như là một bậc chân nhân vĩ đại nào vừa nảy nòi ra vậy. Nhưng phải nói là Dũng cũng có tài bịa đặt,PR đánh bóng bản thân quá tốt. Từ những biểu hiện nhỏ lẻ của xã hội, Dũng khéo thổi phồng lên thành bản chất của hiện tượng. Kỹ nghệ đánh bóng bản thân cũng khá điêu luyện. Dũng thường bám vào những sự kiện “hot” của xã hội để chửi đổng, thương vay khúc mướn. Từ kinh tế đến văn hóa – xã hội đều có thể chọc thối vào chửi bới,bàn luận, phân tích như… “một chuyên gia” của lĩnh vực ấy. Người biết thì khinh không thèm cãi nhau với trẻ ranh non nghề háu đá. Chỉ có bọn cơ hội chửi theo là hùa vào “dây máu ăn phần”.
    Thế nhưng cuối cùng, một con người đãphản bội lại chính bản thân mình, phản bội chính quá khứ của mình thì làm sao có thể tin tưởng được. Và tôi cứ đợi xem cái hội nhà báo kia làm ăn ra sao. Mới có hơn 2 tháng mà đã biết kết quả. Với bản chất hám lợi của toàn những kẻ điêu toa và nhân phẩm thấp hèn, mới hôm qua chúng còn“cắt máu ăn thề” với nhau, để “cống hiến” quên thân cho sự nghiệp lớn… Nhưng sự nghiệp lớn chưa thấy đâu mà chỉ thấy như bầy sói đói tranh mồi mà cắn xé nhau như những kẻ lưu manh hèn hạ. Mà chúng tranh nhau điều gì? Cũng chỉ là tranh nhau chiếc ghế ảo danh,tranh nhau những đồng tiền bẩn. Vậy thử hỏi, nhân dân sẽ trông đợi được gì ở bầy sói kia?
    Chỉ có điều là tôi thương cho những người nhẹ dạ nên đã tin theo Dũng. Với những mỹ từ làm lóa mắt người kia, Dũng đã lừa được bao nhiêu người để phục vụ cho những ý đồ chính trị thâm hiểm của mình?
    Lại nhớ đến những bông hoa hoang dã.Ôi! Cái giống hoa kia không phải là hương đồng gió nội như xưa tôi đã nghĩ (mặc dù linh tính cũng thấy nó kì lạ). Nhưng giờ tôi mới nhận ra sự cao tay của Dũng – tác giả loài hoa ấy. Những bông hoa hoang dã kia vạch mặt ra cũng chẳng khác nào những bông hoa anh túc sặc sỡ mỹ miều mà đầy nhựa độc chết người. Truyền thuyết kể rằng hoa anh túc  sinh ra để thỏa mãn cho tham vọng trả thù và những toan tính cá nhân của một người phụ nữ thâm độc. Những bông hoa hoang dã của Phạm Chí Dũng bây giờ tôi mới nhận ra bản chất của nó – loài hoa kinh khủng! Cũng là loài hoa kia – loài hoa ra đời để thực hiện cho những âm mưu đen tối khủng khiếp của những tham vọng cá nhân bất mãn khó thành nhưng lại được ngụy trang bằng vẻ đẹp mê hoặc của những mỹ từ tráo trở! Làm sao có thể tin được một kẻ giả dối lật lọng chỉ biết đến có hai từ “quyền lực”? Vì vậy, mới chỉ chung thuyền hai tháng mà Ngô Nhật Đăng – kẻ “già đời” bị Dũng làm lóe mắt bằng những lời lẽ bóng bẩy đãbị Dũng cho “nốc ao” chỉ bằng cái phảy tay khi Dũng thấy có sự “tiếm quyền”, tranh giành “ngôi vị”. Bất chấp việc Dũng hiểu mới thành lập được hơn hai tháng mà đã “cắn xé” nhau như thế chẳng hay ho gì, nhưng bản chất tráo trở của kẻ lưu manh ngông cuồng ôm đại mộng khiến Dũng không thể chịu đựng được sự lu mờ vị thế “chủ tịch” của mình!
    Chỉ ái ngại cho nhiều kẻ bị “những bông hoa hoang dã” kia đầu độc mà mất hết lý trí, lạc vào con đường tăm tối phản bội lại chính Tổ quốc quê hương của mình! Hay họ “ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”, cũng là những người ôm mộng lớn – giấc mộng nổi tiếng điên rồ và quyền lực ảo tưởng?
    Những bông hoa ác kia dù có rực rỡ bao nhiêu cũng chỉ đem lại sự kinh khủng cho con người. Những mỹ từ kia dù có hoành tráng bao nhiêu cũng không che giấu được dã tâm xấu xa. Nhưng nếu cứ để nó nảy nòi một cách tự do thử hỏi nó sẽ để lại những hậu quả nghiêm trọng như thế nào? Đã có đến 7 hội viên xin rút tên khỏi hội, trong đó có cả linh mục Antôn Lê Ngọc Thanh – Phó Chủ tịch thường trực hội! Và con số chắc sẽ không dừng lại ở đấy khi các hội viên đã bắt đầu nhận ra bộ mặt thật của ngài “Chủ tịch” Phạm Chí Dũng. Rồi đây sẽ là những ai nữa tiếp tục ra đi…? Không biết liệu còn ai nữa đang mơ màng trong niền vinh dự tự hào vẻ vang được đứng tên trong hàng ngũ của hội, còn có ai “đồng thanh tương ứng”, “đồng khí tương cầu” với “anh hùng thông tin” Phạm Chí Dũng nữa đây?!….,/p>
    K.T

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: