Trung Quốc nên tuân thủ luật pháp quốc tế để có được sự ủng hộ của các quốc gia trong khu vực

POSTED BY SOUTHEASTASIANSEA ⋅ AUGUST 2, 2014

FILED

Nguồn bài gốc: Carlyle A. Thayer (2014). “China Should Uphold International Law to Win Support from Regional States”, Nhân dân Nhật báo Trung Quốc (phiên bản tiếng Anh). Truy cập online ở http://english.peopledaily.com.cn/n/2014/0802/c98649-8764366.html (ngày 02/08/2014).

Nguồn bài dịchFB Tin Việt

Hiệu đính: Huệ Nam

Biendongthuongthuc

—————————————————

Làm thế nào để Trung Quốc có thể thuyết phục được các quốc gia trong khu vực rằng Trung Quốc có “Chủ quyền tuyệt đối” trên Biển Nam Trung Hoa (Biển Đông)?

Các nhà hoạch định chính sách hàng đầu của Trung Quốc hẳn đã phải nhận ra rằng họ chưa thành công trong những nỗ lực thuyết phục các quốc gia trong khu vực rằng Trung Quốc có một tuyên bố vững chắc về “quyền lịch sử” và “chủ quyền không thể tranh cãi” trên Biển Nam Trung Hoa (Biển Đông). Với việc Trung Quốc đã giải quyết thành công nhiều tranh chấp biên giới trên đất liền với các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam, câu hỏi đặt ra là tại sao Trung Quốc lại không thành công trong việc giải quyết tranh chấp lãnh hải với các quốc gia Đông Nam Á? Tại sao những tranh chấp này lại mang tới sự đối đầu dẫn đến căng thẳng gia tăng?

Bài viết này cung cấp mười đề nghị phải chăng mà nếu được thực hiện sẽ cho kết quả là sự thay đổi thái độ đáng kể của khu vực đối với Trung Quốc. Trung Quốc sẽ được hưởng lợi bằng cách duy trì luật pháp quốc tế.

Đầu tiên, Trung Quốc phải chấp nhận rằng tất cả các nước trong khu vực thực sự hoan nghênh Trung Quốc trỗi dậy hòa bình. Không có nước nào muốn đối đầu hoặc thậm chí kìm hãm Trung Quốc. Nhiều quốc gia, cũng như Trung Quốc, cũng đã kinh qua những can thiệp của thực dân vào các vấn đề của họ. Do đó, Trung Quốc cần phải xem xét lại “Năm nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình” và chân thành áp dụng những nguyên tắc này trong quan hệ ngoại giao với các quốc gia trong khu vực. Điều quan trọng là Trung Quốc và các quốc gia nhỏ đối xử với nhau dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không xâm lược lẫn nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và cùng có lợi, và chung sống hoà bình.

Thứ hai, Trung Quốc cần phải tái khẳng định sự tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Trung Quốc phải đảm bảo rằng tất cả các luật trong nước là phù hợp với luật pháp quốc tế. Điều này sẽ cung cấp một cơ sở pháp lý và quy phạm mạnh mẽ cho chính sách ngoại giao của Trung Quốc.

Thứ ba, Trung Quốc nên làm rõ yêu sách của mình về “quyền lịch sử” và “chủ quyền không thể tranh cãi” một cách thật chính xác.

Người phát ngôn Trung Quốc đã tuyên bố nhiều lần rằng Trung Quốc có đủ bằng chứng để hỗ trợ các yêu sách của mình. Nhưng Trung Quốc lại không sẵn sàng cung cấp các thông tin chi tiết. Ví dụ nghiêm trọng nhất là đường chín đoạn hình chữ U để đánh dấu yêu sách trong vùng biển Nam Trung Hoa (Biển Đông). Các chuyên gia pháp lý quốc tế đều thống nhất rằng bản đồ này chỉ cấu thành một “mẩu thông tin” mà thôi và không phải là một tài liệu có thẩm quyền để tuyên bố chủ quyền.

Thứ tư, Trung Quốc cần phải xây dựng một bản cáo bạch (White Paper) phác thảo cơ sở yêu sách của mình về “quyền lịch sử” và “chủ quyền không thể chối cãi.” Các quan chức Trung Quốc đôi khi đề cập đến cái gọi là “các điều luật quốc tế khác.” Các bản đồ có niên đại từ triều đại nhà Nguyên không cung cấp được bằng chứng theo yêu cầu của luật pháp quốc tế hiện đại. Ví dụ, tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên các vùng đất ở Biển Đông phải được chứng minh bằng các bằng chứng về thời điểm chiếm hữu những dải đất này và các chi tiết về việc đã quản lý chúng ra sao.

Thứ năm, tranh chấp chủ quyền đối với lãnh thổ hoặc các vùng đất ở Biển Đông chỉ có thể được giải quyết bằng đàm phán trực tiếp giữa các quốc gia có liên quan. Nhiều nhà ngoại giao Đông Nam Á khi được tham khảo ý kiến bởi người viết bài này (Carl Thayer) đều nói rằng Trung Quốc đã thiết lập một điều kiện tiên quyết cho đàm phán song phương, cụ thể là trước hết họ phải công nhận tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đã. Sau đó và chỉ sau đó họ mới có thể thảo luận về về hợp tác và khai thác chung. Trung Quốc nên bỏ đi điều kiện này.

Thứ sáu, Trung Quốc nên gác yêu sách chủ quyền của mình sang một bên và giải quyết hiện trạng bằng cách tôn trọng luật pháp quốc tế. Điều này có nghĩa là chấp nhận những vùng biển tranh chấp hợp pháp giữa Trung Quốc và các quốc gia trong khu vực. Trung Quốc và các quốc gia khác nên tránh các hoạt động “thực thi chủ quyền” một cách đơn phương.

Thứ bảy, một điều lệnh quan trọng của luật pháp quốc tế là các nước có tranh chấp nên tham dự vào thoả thuận tạm thời cho đến khi tranh chấp được giải quyết, không làm thay đổi hiện trạng, và tránh việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Trung Quốc và các quốc gia khác nên làm việc với nhau để đặt ra các ranh giới tạm thời của khu vực hàng hải mà không bị ảnh hưởng bởi các định kiến về chủ quyền. Nếu các bên đồng ý họ có thể cùng tham gia thỏa thuận quản lý nghề cá, cùng phát triển các nguồn tài nguyên dầu khí và hoạt động tìm kiếm cứu nạn.

Thứ tám, Trung Quốc cần phải xem xét lại việc từ chối chấp nhận trọng tài quốc tế. Chẳng phải Trung Quốc đã có một thẩm phán trong ban hội thẩm đủ tiêu chuẩn để phân xử các vụ án theo luật pháp quốc tế. Nếu các quốc gia nước ngoài có thể chấp nhận được một thẩm phán người Trung Quốc, thì tại sao Trung Quốc không thể chấp nhận các thẩm phán nước ngoài phân xử vụ việc của mình? Có rất nhiều nước trong khu vực như Indonesia, Malaysia và Singapore, đã giải quyết tranh chấp lãnh thổ bằng trọng tài quốc tế. Trung Quốc có thể sẽ nhận thấy rằng trọng tài quốc tế là một cách hữu ích để giải quyết một số tranh chấp lãnh thổ của mình.

Thứ chín, trong khi Trung Quốc hành động trong phạm vi quyền hạn của mình là quyết định không tham gia vào Tòa án Trọng tài được trình lên bởi Philippines, Trung Quốc nên ngừng chỉ trích quá trình này. Hành động của Trung Quốc bị phần lớn giới quan sát xem là là xói mòn luật pháp quốc tế. Philippines không hề thách thức trực tiếp chủ quyền hay các tuyên bố miễn trừ của Trung Quốc trong UNCLOS. Trung Quốc cũng đã sử dụng UNCLOS làm căn bản cho các đường cơ sở, vùng lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình. Và tất cả những gì mà Philippines đang làm, trong hoàn cảnh Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đơn phương, chỉ là yêu cầu Tòa án trọng tài xác định xem Philipipines có cùng một quyền lợi như vậy hay không, cũng theo UNCLOS.

Thứ mười, nếu Tòa án trọng tài xác định rằng vụ kiện của Philippines là hợp pháp  và Tòa án có thẩm quyền đối với các vấn đề đặt ra, Trung Quốc nên xem xét lại quyết định tẩy chay thủ tục tố tụng của Tòa án của mình. Điều này rất quan trọng vì theo UNCLOS quyết định của Tòa án trọng tài phải được thi hành ngay lập tức và không bị kháng cáo. Việc Trung Quốc phủ quyết Tòa án trọng tài làm suy yếu luật pháp quốc tế. Nếu Trung Quốc có tuyên bố chủ quyền không thể chối cãi, như họ nhiều lần tuyên bố, thì họ cẩn phải chứng minh điều đó [bằng cách ra Tòa].

Nếu Trung Quốc duy trì và tuân thủ luật pháp quốc tế, thì điều này sẽ hỗ trợ trong việc chuyển đổi các tranh chấp lãnh thổ và hàng hải từ cuộc đối đầu trên thực địa giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực thành một cuộc đối đầu pháp lý. Nếu Trung Quốc và các quốc gia trong khu vực chấp nhận các quyết định của một trọng tài độc lập thì điều này sẽ góp phần to lớn vào mục tiêu làm cho khu vực Đông Nam Á thành một khu vực hòa bình, hợp tác và phát triển. Đây là một tình thế cùng thắng cho cảTrung Quốc và các quốc gia nhỏ bé khác.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: