Phương Tây chưa sẵn sàng bãi bỏ trừng phạt đối với Miến Điện

Đức Tâm

Ngày càng có nhiều tiếng nói kêu gọi phương Tây hủy bỏ trừng phạt kinh tế đối với Miến Điện. Thế nhưng theo giới phân tích, điều này khó được thực hiện chừng nào chưa có những cải thiện đáng kể về nhân quyền tại nước này, cũng như không có sự ủng hộ của lãnh đạo đối lập Miến Điện, bà Aung San Suu Kyi.

Sau cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 11/2010 mà phương Tây coi là một trò hề, bà Aung San Suu Kyi, giải Nobel Hòa bình, đã được trả tự do sau hai thập niên bị cầm tù và quản thúc tại gia. Sự kiện này đã làm dấy lên những cuộc tranh luận về hiệu quả của những trừng phạt kinh tế của Hoa Kỳ và châu Âu, trước những vụ vi phạm nhân quyền của giới tướng lãnh cầm quyền.

Bà Aung San Suu Kyi chưa từng lên tiếng kêu gọi phương tây bãi bỏ cấm vận đối với Miến Điện- REUTERS/Soe Zeya Tun

Ông Tin Maung Maung Than, thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, tại Singaprore, được AFP trích dẫn, nhận định là sẽ rất khó đối với Mỹ và Liên Hiệp Châu Âu bãi bỏ cấm vận, cho dù vào thời điểm hiện nay đang có xu hướng cho rằng các biện pháp này là không cần thiết.
Một nguồn tin ngoại giao phương Tây tại Bangkok, cũng có cùng quan điểm, nhưng đồng thời thừa nhận rằng sự đồng thuận của phương Tây trong việc duy trì trừng phạt kinh tế Miến Điện ngày càng tỏ ra « mong manh » hơn.
Từ cuối những năm 90 của thế kỷ trước, Hoa Kỳ đã cấm nhập khẩu sản phẩm của Miến Điện, không cho phép xuất khẩu các dịch vụ tài chính sang nước này. Còn Liên Hiệp Châu Âu thì cấm nhập khẩu gỗ, sắt thép, quặng mỏ, đá quý và không cho phép tiến hành các đầu tư mới vào các doanh nghiệp Miến Điện trong những lĩnh vực nói trên.
Tuy nhiên, các hạn chế của phương Tây không làm cho Miến Điện mất đi nguồn thu nhập từ bên ngoài. Giới tướng lãnh cầm quyền chuyển hướng phát triển quan hệ thương mại và đầu tư với Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.
Câu hỏi mà giới phân tích đặt ra là liệu các nguồn vốn châu Á không bị chế tài bởi lệnh trừng phạt có bù đắp lại những hạn chế về đầu tư của Mỹ và châu Âu hay không ? Theo chuyên gia Tin Maung Maung Than, thì nếu không có những nghiên cứu sâu rộng trên thực địa, thì không thể đánh giá được tác động thực sự của các biện pháp trừng phạt tại một quốc gia mà có tới 1/3 dân số sống dưới ngưỡng nghèo khó.
Trong khi đó, phương Tây tỏ ra không vội vã. Đại diện ngoại giao Liên Hiệp Châu Âu, bà Catherine Ashton cho biết là châu Âu chờ « xem chính phủ Miến Điện sẽ làm gì », đặc biệt trong lĩnh vực nhân quyền. Hoa Kỳ thì nhấn mạnh đến việc chính quyền Miến Điện phải trả tự do cho hơn 2000 tù nhân chính trị.
Theo ông Maung Zarni, ở trường Đại học Kinh tế Luân Đôn (London School of Economics), Liên Hiệp Châu Âu và Hoa Kỳ không thể từ bỏ các trừng phạt mà không có sự tham gia của bà Aung San Suu Kyi vì tiếng nói của lãnh đạo đối lập rất có trọng lượng tại phương Tây.
Thế nhưng, kể từ khi được trả tự do cho đến nay, bà Aung San Suu Kyi chưa hề đưa ra lời kêu gọi nào theo hướng này và bà chỉ đề nghị xem xét lại tác động, hiệu quả của các biện pháp trừng phạt.
Cách nay vài ngày, hai đảng đối lập Miến Điện và nhiều đảng của các sắc tộc thiểu số, cũng như Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN kêu gọi chấm dứt trừng phạt, với lập luận rằng những hạn chế, cấm đoán trong lĩnh vực kinh tế đã cản trở sự phát triển, nhất là tại các vùng xa xôi, nơi sinh sống của các sắc tộc thiểu số.
Chuyên gia Maung Zarni nhận định : « tình hình kinh tế và xã hội khủng khiếp tại Miến Điện là kết quả trực tiếp của 50 năm độc tài quân sự », không phải do các chính sách của phương Tây gây ra. Ông tố cáo, chính giới đầu tư phương Tây đang tiến hành một chính sách vận động đòi hủy bỏ trừng phạt bởi vì họ lo ngại bị mất đi những cơ hội khai thác tài nguyên của Miến Điện.
Đầu tháng giêng, cựu đại sứ Anh Quốc Dereck Tonkin nhấn mạnh : đối với phương Tây, các biện phát trừng phạt, cho dù không hiệu quả, mang một ý nghĩa biểu tượng quan trọng. Nếu bãi bỏ cấm vận thì đó là một sự thú nhận thất bại trong lĩnh vực nhân quyền và điều này sẽ làm tổn hại đến hình ảnh của phương Tây.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: