Hai mươi năm qua đi, người Đức đã bằng cách nào hàn gắn những vết thương khổ đau từ Bức tường Berlin

AnhbasamHàn

Daily Mail

Thứ Hai tuần tới là tròn hai mươi năm Bức tường Berlin – biểu tượng đáng sợ của Bức màn Sắt dài 96 dặm – sụp đổ, hợp nhất thành phố sau 28 năm và báo hiệu sự cáo chung của quyền lực cộng sản ở Đông Âu.
Ba bộ đôi hình ảnh đặc biệt này, được chụp tại cùng một địa điểm nhưng cách nhau hàng thập kỷ, tiết lộ về cách thức mà cuộc sống bình thường đã trở lại ra sao cho thành phố từng bị chia cắt trong những năm tháng bị can thiệp, với cuộc đi bộ tuần hành không gì ngăn cản được trong tiến trình dần dần phá hủy hoàn toàn bức tranh của cuộc Chiến tranh Lạnh nghiệt ngã.
Cổng Brandenburg – khởi đầu được xây dựng bởi Vua William Frederick II của nước Phổ năm 1788 – là vật tượng trưng có sức thuyết phục nhất cho sự chia cắt.

CỔNG BRANDENBURG

Trong bức ảnh đầu tiên, được chụp năm 1988, những khách tham quan leo lên một chiếc bục quan sát đặt bên khu vực do người Anh kiểm soát ở Tây Berlin để nhìn được rõ hơn cái biểu tượng qua bức tường cao 12 bộ. Trên chiếc bục quan sát đó, một tấm biển đề nhắc nhủ những người dân Berlin: “Tự do của các bạn là nhiệm vụ của chúng tôi.”
Giữa thời điểm kết thúc cuộc Đệ nhị Thế chiến và việc xây dựng lên Bức tường vào năm 1961, đã có 3,5 triệu người Đông Đức chạy trốn sang phía tây. Sau khi nó được dựng lên, có chưa tới 5.000 người trốn thoát.
Hôm nay, quảng trường Pariser Platz, nơi có chiếc Cổng Brandenburg, lại lần nữa là một quảng trường đông đúc nhộn nhịp.
Chiếc cổng giờ đây được bao bọc bởi những tòa nhà mới với kiến trúc cổ điển: phía bên trái là bảo tàng Liebermann Haus, trong khi bên phải là Sommer Haus, nơi trú đóng đại bản doanh của một ngân hàng và tòa đại sứ Hoa Kỳ. Tòa đại sứ các nước Anh, Pháp và Hungari quây tụ ở gần đó.

PHỐ BERNAUER

Tầng trệt của khu nhà ở nằm bên phải bức ảnh đầu tiên – được chụp từ khu vực do người Pháp trú đóng ở Tây Berlin năm 1985 – đã bị nhà chức trách Đông Đức xây bít kín lại sau khi nó được sử dụng cho một loạt các cuộc đào thoát liều lĩnh.
Vào hai đêm của tháng Mười năm 1964, 57 người Đông Đức đã tìm cách trốn thoát sang phía Tây qua một loạt những đường hầm được đào từ tòa nhà chung cư. Những nỗ lực đó đã bị phát hiện và có những phát súng nổ qua lại giữa lính gác biên giới và những người đào hầm.
Dần dần, những tòa nhà nằm kế bên Bức tường đã bị phá hủy nhằm tránh việc có những người trốn chạy liều lĩnh nhảy qua các cửa sổ và nóc nhà – để hoặc là được tự do hoặc là chết. Quân đội Anh đã giúp phá hủy phần Bức tường ở khu vực này, và ngày nay Bernauer Strasse là một con đường và tuyến xe điện chính đông đúc.
Phía nam của Phố Bernauer đã trở thành bộ phận của “mảnh đất chết” ô nhục – một khu vực cấm qua lại, rộng tới 500 thước Anh mà nhiều điểm đã bị dọn sạch để cho lính biên phòng của Đông Đức có được không gian quan sát ngắm bắn thuận lợi, với mệnh lệnh phải bắn những đối tượng nằm trong tầm ngắm của mình. Tổng cộng, đã có 239 người chết khi cố gắng vượt qua Bức tường. Người cuối cùng là Chris Gueffroy, ngày 6 tháng Hai, năm 1989.
Đường băng này có đèn pha chiếu sáng và được kiểm soát chặt bởi 116 tháp canh, 20 trung tâm chỉ huy và chó canh phòng. Nó bao gồm cả những chướng ngại vật ngăn chặn xe cộ – có thể nhìn thấy cận cảnh trên bức ảnh đầu tiên – và được rải sỏi dày kín, khiến ta không thể chuyển động mà không gây nên tiếng ồn được, trong khi đinh được rải bên dưới các ban công nhô ra từ tầng các tòa nhà.

PHỐ EBERT

Bức ảnh thứ nhất được chụp năm 1962, một năm sau khi “Hàng rào Bảo vệ Chống Phát-xít” – là cái tên mà bộ chính trị Đông Đức đặt cho Bức tường – được dựng lên, và cho thấy trọn vẹn quy mô của con đường băng chết chóc này.
Nhìn dọc theo Phố Ebert về phía Cổng Brandenburg, hướng bên trái chỉ còn lại tòa nhà từ thời trước Đệ nhị Thế chiến nằm trong khu vực này. Còn hầu hết đều hoặc bị phá hủy hoặc bị cảnh sát biên phòng dọn sách để làm nhụt chí những người chạy trốn.
Ngày nay, khu vực này đã được gìn giữ và quy hoạch lại để trở thành một khối nhà làm văn phòng nhìn xuống con phố giờ đây đông đúc, đầy những cửa hàng mua bán, các du khách tới thăm và những doanh nhân. Những tòa nhà mới bất ngờ mọc lên trên nền đất hoang cũ – những công trình kỷ niệm một nước Đức mới, và tất nhiên, về chủ nghĩa tư bản phương Tây đã mang tới cho nó.
Sau khi tái thống nhất, Berlin đã chi ra 50 triệu bảng Anh để giật đổ Bức tường, xóa bỏ những dấu vết của nó và trang trí lại những công trình kiến trúc mà chủ nghĩa cộng sản đã để cho rơi vào tình trạng đổ nát, với việc con đường băng chết chóc trở thành thứ bất động sản được săn lùng và đắt đỏ nhất của thành phố.
Ở cuối Phố Ebert, cách xa nửa dặm, là Potsdamer Platz nổi tiếng, nơi từng là một trong những khu mua sắm bận rộn nhất ở Berlin thời tiền chiến.

Trong suốt những năm tháng dài của cuộc Chiến tranh Lạnh, giao lộ và quảng trường đông đúc bận rộn đó đã bị con đường băng chết chóc nuốt chửng – song giờ đây nó đã lần nữa lại vươn dậy như trái tim mới đầy sức sống của thành phố được trẻ lại này.

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: